Türk arşivlerine ulaşmak için iki ana yöntem bulunmaktadır :
Devlet arşivlerine 18 yaşını doldurmuş tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları girebilir , ancak Genelkurmay Başkanlığı, Dışişleri Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığı gibi bazı arşivler, özel izinle ve kendi alanlarında uzman kişilere açıktır .
Arşiv araştırması, kişinin adli sicil kaydının, kolluk kuvvetleri tarafından aranıp aranmadığının, hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, kesinleşmiş mahkeme kararları ve devam eden veya sonuçlanmış soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir. Arşiv araştırması, kamu görevine ilk defa veya yeniden atanacak herkes için zorunludur. Arşiv araştırması, kişinin özel hayatına ilişkin bilgiler toplamaz; yalnızca kamu kaydında yer alan resmî bilgileri analiz eder.
Bazı Türk arşiv siteleri: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Açık Erişim Sistemi: TBMM Kütüphanesi dijital kaynakları, yasama ve denetim faaliyetlerine ilişkin bilgiler ve yayınlar sunar. TÜBİTAK ULAKBİM: Akademik çalışmalar ve makaleler için iki portal üzerinden erişim sağlar. Devlet Arşivleri Başkanlığı: Araştırmacılar için belge tarama ve erişim imkanı sunar. Ankara Üniversitesi Akademik Arşiv Sistemi: Akademik dergilere erişim sağlar. İstanbul Üniversitesi Gazeteler Veri Tabanı: 18 gazete arşivine erişim sunar. Gaste Arşivi: Eski ve yeni yazılarla birçok yerli ve yabancı gazeteye erişim sağlar. TRT Arşivi: Radyo ve televizyon yayınlarından oluşan geniş bir koleksiyon sunar.
Türk arşivlerinde bulunan bazı belge türleri: Yazışmalar ve dosyalar. Resmi ve özel zarflar. Mahkeme ve yargı organları belgeleri. Anket formları ve istatistikler. Raporlar ve benzerleri. Basılı evraklar. Fotoğraf, film, ses ve görüntü bantları. Türkiye'de arşiv terimi geniş bir anlam taşır ve her türlü dokümantasyonu kapsar. Bazı önemli arşivler: Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri. TBMM Arşivi. Başbakanlık Osmanlı Arşivi.
Devlet arşivlerinde araştırma yapmak için aşağıdaki adımlar izlenmelidir: 1. Başvuru Formu Doldurma: Devlet Arşivleri Başkanlığı'nın web sitesindeki formlar bölümünden başvuru formunu indirip, bir fotoğraf ve nüfus cüzdanı fotokopisiyle birlikte şahsen veya posta yoluyla başvurulur. 2. Katalog Taraması: Web sitesindeki katalog tarama bölümüne üye olarak tarama yapılabilir. 3. Belge Temini: Tespit edilen belgelerin fotokopileri, şahsen veya vekil aracılığıyla alınabilir. Araştırma için gerekli koşullar: Tasnif işlemleri tamamlanmış ve en son işlem tarihi üzerinden 30 yıl geçmiş belgeler üzerinde araştırma yapılabilir. Personel sicil dosyaları ve şahıs dosyaları en son işlem tarihi üzerinden 101 yıl geçtikten sonra araştırmaya açılır. Araştırma süresi: Müracaat sonrası bir yıl süreyle araştırma yapılabilir; bu süre uzatılabilir.
Arşivlerde bulunan bazı malzemeler şunlardır: Yazılı belgeler: El yazısıyla, daktilo ile yazılmış veya matbaada basılmış kâğıt belgeler. Mikrofilmler: Fiziksel ortamın yetersizliği ve belgelerin güvenli bir şekilde saklanabilmesi gibi avantajlar sunar. Fotoğraflar: Numaralandırılarak fişlenmeli ve madeni kutularda saklanmalıdır. Ses bantları ve video kasetleri: Arşiv belgesi olabilecek resim, söz, müzik gibi içerikleri içerir. Efemera: Kartlar, kataloglar, gazete, dergi, broşür gibi materyaller. Plan ve projeler: Rulo yapılarak veya üst üste konularak saklanabilir. Arşivler, bu malzemelerin yanı sıra çeşitli kurum ve kuruluşların idari, hukuki ve kurumsal değeri olan her türlü görsel ve veri niteliğindeki bilgileri de içerir.
Arşivler, çeşitli kurumlara aittir ve farklı türlerde olabilir: Devlet Arşivleri: Devlet kurumlarının işlemleri sonucu oluşan evrak ve belgelerin toplandığı arşivlerdir. Şehir (Kent) Arşivleri: Bir kentin yerel kültür mirasını yansıtan belge, yayın, kitap, fotoğraf, harita gibi malzemelerin toplandığı arşivlerdir. Bucak (Nahiye) Arşivleri: Bir bucak içindeki kuruluşların işlemleri sonucu oluşan evrak ve belgelerden oluşan arşivlerdir. Noter Arşivleri: Noterlik işlemleri sonucu ortaya çıkan belgelerin oluşturduğu arşivlerdir. Dini Arşivler: Cami, medrese, manastır, kilise, sinagog gibi dini yapı ve kurumların faaliyetleri sonucu oluşan belgelerin oluşturduğu arşiv türüdür. Hastane Arşivleri: Yataklı tedavi kurumlarının hasta kayıtları gibi belgeleri sakladığı arşivlerdir. Gazete ve Dergi Arşivleri: Yayınlanmış gazete ve dergilerin her sayısının bulunduğu arşivlerdir. Kurumsal Arşivler: Kurumların kendi bünyelerinde, yasal gereklilikler veya kurumsal hafıza oluşturma amacıyla tuttuğu arşivlerdir. Özel Arşivler: Devlet veya yarı devlet kuruluşu olmayan teşekküllerin arşivleri olarak tanımlanabilir.
Osmanlı arşivlerine 18 yaşını doldurmuş tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları girebilir. Ancak Genelkurmay Başkanlığı, Dışişleri Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığı gibi arşivler, yalnızca özel izinle kendi alanlarında uzman kişilere açıktır. Osmanlı arşivlerinde araştırma ve inceleme yapmak isteyen yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişiler için ise 1 Mart 2002 tarihinde 24682 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Arşivlerde Araştırma Esasları Yönetmeliği'nde belirtilen esaslar geçerlidir.
Eğitim
Tuzlu su karışımı heterojen mi?
TYT 9 ve 10. sınıf konuları mı?
Teneffüs süreleri neden kısaltıldı?
TOGÜ iyi bir üniversite mi?
Terimler toplamı n'in karesi formülü nedir?
Türk arşivlerine nasıl ulaşılır?
Troponin ve tropomiyozin ne işe yarar?
Tümden gelim örnekleri nelerdir?
Türkiye'de ilk düzenli ordu ne zaman kuruldu?
TTKB İDES'e nasıl giriş yapılır?
Telofazı 1 ve 2 arasındaki fark nedir?
TYT geometri soruları nereden indirilir?
TYT puanı nasıl hesaplanır?
Translasyon nedir?
Türkiye ve Yunanistan yüzölçümü olarak kaçıncı sırada?
TC numarasında 17 kuralı nedir?
Trilobit hangi dönemde yaşamıştır?
TYT 80 net kaç puan eder?
Türkiye'de nüfusun az olmasının nedenleri nelerdir?
Türkiye'de en çok zemin sıvılaşması nerede görülür?
Tez yazarken nelere dikkat edilmeli?
TDS ölçümü nasıl yapılır?
Titan gezegeninde su var mı?
TYT Kimya 30 soru nasıl çözülür?
Ters fonksiyonun özellikleri nelerdir?
TYT ile polis olmak zor mu?
Töre bilimine ne denir?
Titanik neden 3 saat içinde battı?
Temel eğitim antrenörlük belgesi nasıl alınır?
Türk Dili ve Edebiyatı 1 final konuları nelerdir?
Temel kavramlar KPSS hangi konudan kaç soru?
Türkiye neden milyon yerine milyar diyor?
Transformasyon ve transfeksiyon arasındaki fark nedir?
Togemder ne iş yapar?
Tuz ruhu neden asit olarak kullanılır?
Telegram Türk Paylaşım Grubu Nedir?
Tek ders sınavına nasıl bakılır?
Terim sayısı nasıl bulunur?
Thomas Edison ampulü kaç denemede buldu?
Tek ders sınavına girmek zorunlu mu?