Yasama yetkisi, genellik, aslilik ve devredilemezlik gibi temel ilkelere dayanır
Bu ilkeler, yasama fonksiyonunun niteliğini belirleyen en önemli unsurlardır ve yasama organının yetkilerinin kapsamını çizer
TBMM'nin yasama yetkisini kullandığını gösteren bazı uygulamalar: Kanun yapma: TBMM, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak yetkisine sahiptir. Bütçe görüşmeleri: Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşür ve kabul eder. Para basılmasına karar verme: Bu yetkiyi kullanır. Savaş ilanına karar verme: TBMM, savaş ilanına karar verebilir. TBMM'nin yargı yetkisini kullandığını gösteren bir uygulama: Anayasa değişikliği yapma: TBMM, anayasa değişikliği yapabilir. TBMM'nin yargı dışı denetim yolları ise soru, meclis araştırması, meclis soruşturması, genel görüşme gibi yöntemlerle hükümeti ve yürütmeyi denetlemesini içerir.
Yasama erki, devletin toplumsal hayatı düzenlemek amacıyla soyut, genel, objektif ve sürekli niteliklere sahip kuralları koyma yetki ve kuvvetidir. Yasama erki, parlamento veya meclis olarak adlandırılır. Yasama erki, kuvvetler ayrılığı ilkesine göre diğer erklerden, yani yürütme ve yargıdan bağımsız olmalıdır.
Yargı, yürütme ve yasama organlarının ayrı olmasının sebebi, kuvvetler ayrılığı ilkesidir. Bu ayrılığın diğer amaçları: Temel hak ve hürriyetleri korumak. Bireysel ve toplumsal hakları güvence altına almak. Devletin sürdürülebilirliğini sağlamak. Vatandaşların haklarını korumak. Kuvvetler ayrılığı ilkesini ilk ortaya atan kişi Aristo olsa da ona son şeklini Baron de Montesquieu vermiştir.
TBMM'nin yasama, yürütme ve yargı yetkileri, kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır. Bu ilkeye göre, devlet içinde üç kuvvet (erk) vardır: Yasama. Yürütme. Yargı. Bu üç kuvvetin tek elde toplanmaması ve birbirini dengelemesi ve denetlemesi, kuvvetler ayrılığı ilkesinin bir sonucudur.
Yasama dokunulmazlığı ve yasama sorumsuzluğu arasındaki temel farklar şunlardır: Kapsam: Yasama sorumsuzluğu, milletvekillerinin parlamento çalışmalarındaki oy, söz ve düşünce hürriyetlerini korur. Yasama dokunulmazlığı, milletvekillerinin suç isnatlarıyla yasama görevlerini yapmaktan alıkonulmalarını önler. Nitelik: Yasama sorumsuzluğu, mutlak ve süreklidir; kaldırılamaz. Yasama dokunulmazlığı, nispi ve geçicidir; Meclis tarafından kaldırılabilir. Uygulama: Yasama sorumsuzluğu, cezai ve hukuki yaptırımları kapsar. Yasama dokunulmazlığı, cezai takibat işlemlerini engeller; hukuk davalarına karşı koruma sağlamaz.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), kanun yapma yetkisini şu şekilde kullanır: 1. Kanun Teklifi: Kanun teklif etme yetkisi yalnızca milletvekillerine aittir. 2. Komisyon Süreci: Kanun teklifleri, ilgili komisyonlarda görüşülür ve incelenir. 3. Genel Kurul Görüşmesi: Komisyon raporları doğrultusunda kanun teklifleri, TBMM Genel Kurulu’nda görüşülür ve oylanır. 4. Cumhurbaşkanının Onayı: Genel Kurul’da kabul edilen kanunlar, Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulur. 5. Yayımlanma ve Yürürlüğe Girme: Cumhurbaşkanı tarafından onaylanan kanun, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer. 2017 Anayasa değişikliği ile Bakanlar Kurulu kaldırıldığından, kanun tasarısı sunma yetkisi de ortadan kalkmıştır.
Başkanlık sisteminde yürütme ve yasama organları şu şekilde ayrılır: 1. Yürütme Yetkisi: Başkanlık sisteminde yürütme yetkisini tek başına devlet başkanı kullanır. 2. Yasama Seçimi: Yasama organı, yani parlamento, ayrı bir seçimle belirlenir ve yasama yetkisini kullanır. 3. Bağımsızlık: Yürütme ve yasama organları, birbirlerinden bağımsızdır ve birbirlerine karışamazlar. 4. Hesap Verebilirlik: Başkanlık sisteminde yönetimdeki kararlarda tek yetkili başkandır, bu da hesap verebilirliği artırır.
Hukuk
Vehbi Koç hangi partiden milletvekili oldu?
Yasama yetkisi hangi ilkeye dayanır?
Yer altı dünyası ne demek?
Yağmaya teşebbüs suçu nedir?
Velayeti alan anne çocuğu babaya göstermek zorunda mı?
Yasal uyarılar nereden yapılır?
Yeni kimlikte fotoğraf olmazsa ne olur?
Veraset intikali için hangi kanun?
Yargı ve yürütme nedir?
Veri hazırlama kontrol işletmeni memur mu?