Yetki türleri iki ana grupta incelenir:
Kaynaklarına göre yetki türleri :
Biçimsel organizasyon ilişkilerine göre yetki türleri :
Görev ve yetki tanımı şu şekilde yapılabilir: Görev tanımı: İş unvanı. İş özeti. Temel görev ve sorumluluklar. Deneyim, gereksinimler ve beceriler. Yetki tanımı: Yetkili mahkeme. Yetki kuralları.
Yetki devri ve yetki genişliği arasındaki temel farklar şunlardır: Yetki Devri: Üst kademe bir yöneticinin, kendi iradesiyle bazı yetkilerini alt kademedeki yöneticilere devretmesidir. Devredilen yetkiler, yöneticinin iradesine bağlı olarak her an geri alınabilir. Yetki Genişliği: Merkezdeki kuruluşların, merkezden uzakta bulunan bir örgüte, belli işlevleri yerine getirmelerine yetecek yetkileri devretmesidir. Bu yetki, taşradaki yöneticilerin, merkez adına karar alma ve uygulama yetkisini içerir. Yetki genişliği, genellikle valiler ve kaymakamlar gibi taşra teşkilatındaki yöneticiler için geçerlidir. Özetle, yetki devri genellikle aynı kurum içinde gerçekleşirken, yetki genişliği merkezden uzaktaki taşra teşkilatlarına yetki devrini ifade eder ve bu yetki, merkez adına karar alma yetkisini içerir.
Yetki alanı ve görev alanı kavramları farklı anlamlara sahiptir: Yetki alanı, bir kişinin veya kurumun yasal olarak sahip olduğu yaptırım hakkı ve karar verme yetkisini ifade eder. Görev alanı ise, bir kişinin veya kurumun yasal olarak yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetleri ve faaliyetleri kapsar.
Temsil yetkisi, yetkinin kaynağına göre ikiye ayrılır: 1. Kanuni (Yasal) Temsil: Temsil yetkisi doğrudan kanundan doğar. Örnekler: Ana babanın küçük çocukları adına işlem yapması, vasi veya kayyımın temsil görevi, tüzel kişilerde organların temsil yetkisi (örneğin, şirket müdürü). 2. İradi (Yetkili) Temsil: Temsil yetkisi, temsil edilenin iradesiyle verilir. Örnekler: Bir kişinin avukatına vekâlet vermesi, alım satım işlerinde temsil, ticari temsilci (komisyoncu).
A türü yetki belgesi, ticari amaçla otomobille yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilen bir belgedir. A türü yetki belgesi iki ana türe ayrılır: 1. A1 yetki belgesi: Yurtiçi yolcu taşımacılığı yapacaklara verilir. 2. A2 yetki belgesi: Uluslararası yolcu taşımacılığı yapacaklara verilir. A türü yetki belgesine sahip olabilmek için bazı şartlar gereklidir, örneğin: A1 yetki belgesi için en az 4 adet özmal otomobil ve 20.000 Türk Lirası sermaye. A2 yetki belgesi için en az 5 adet özmal otomobil ve 40.000 Türk Lirası sermaye. Taşımacılığın yürütüleceği merkezi adreste, sıcağa ve soğuğa karşı korunmuş, en az 4 yolcunun oturabileceği, telefonu ve tuvaleti bulunan bağımsız bir yer.
Ortak yetki temsil, kollektif şirketlerde her ortağın şirketi yönetme ve temsil etme yetkisine sahip olması durumunu ifade eder. Türk Ticaret Kanunu'na göre, aksi sözleşmede belirtilmedikçe tüm ortaklar, şirketi hem yönetme hem de temsil etme hakkına sahiptir. Ortak yetki temsil, sadece ortaklara ait olabilir; ortak dışı bir kişiye temsil yetkisi verilemez.
Yetki gaspı, idari bir organın veya makamın kendi yetki sınırlarını aşarak başka bir organın veya makamın yetkisine müdahale etmesi durumudur. Bazı yetki gaspı örnekleri: Bir belediye encümeninin imar planı onayı yapması. Bir yöneticinin, altındaki bir çalışanın yetkilerini elinden alması veya onun yerine kararlar alması. Bir devlet görevlisinin yetkisi olmayan bir alanda karar almaya çalışması. Bir kamu görevlisinin yasalara uygun olmayan bir şekilde bir işlem yapması. Yetki gaspına yol açan işlem yok hükmündedir ve idari yargı tarafından iptal edilir.
Hukuk
Yetki türleri nelerdir?
Wilson ilkeleri ve barış antlaşması arasındaki ilişki nedir?
Yeni ÖTV düzenlemesi ne anlama geliyor?
Yabancı kimlik numarası ile nüfus müdürlüğünde işlem yapılır mı?..
Yabancı uyruklular seri no nerede yazar?
Yargıç neden cübbe giyer?
Velayet değişikliği davasında tanık nasıl dinlenir?
Yivli ve yivsiz silah ruhsatı için dilekçe nasıl yazılır?
Veraset ve intikal vergisi ödendiğini gösteren belge nereden alınır?
Yeni kimlik kartında seri ve kart numarası nedir?