Tretmanın amacı , bir film, televizyon programı veya radyo oyunu gibi görsel bir eserin hikayesini daha detaylı bir şekilde özetlemek ve yapısını, gidişatını göstermektir
Tretmanın diğer amaçları:
Tretman, sinopsisten daha uzun, senaryodan ise daha kısadır
Amerikan tretmanı, genellikle film, televizyon programı veya radyo oyunu için hazırlanan, geliştirim senaryosu olarak da bilinen bir metin türüdür. Amerikan tretmanının özellikleri: Uzunluk: Ortalama 30-40 sayfa civarındadır, ancak kısa filmler için bu uzunluk 30 sayfayı aşmayabilir. Yazılış şekli: Sahne sahne yazılır. İçerik: Sahnelerin ne anlatacağı, karakterlerin ruh halleri gibi detaylar yer alır. Tretman, senaryonun özeti niteliğinde olup, film hakkındaki ayrıntıları da içerir.
Tretman örneği yazarken dikkat edilmesi gereken bazı unsurlar: Başlık ekleme. Cümlelerde geniş zaman kullanma. Karakterlerin genel ve özel yönlerini tanıtma. Diyaloglara ve tasvirlere yer vermeme (çok kilit bir önem taşımıyorsa). Yer, zaman, mekan ve çevre özelliklerini belirtme. Betimlemelere yer verme. Ana ve yan hikayeleri içerme. Örnek bir tretman yazısı: > BEZ TOPUN ACIKLI HİKÂYESİ > > Bir bez top bir gün yatmış olduğu yatakta uyanır, sağına soluna bakar, kimseyi göremez ve sahiplerinin gelip onu alarak oyun oynayacakları zamanı beklemeye başlar. Tretman yazımı hakkında daha fazla bilgi ve örneklere şu sitelerden ulaşılabilir: tr.wikipedia.org; umutium.com.
Tretmanın bölümleri genel olarak şu şekilde incelenebilir: Karakter Özellikleri: Ana ve yan karakterlerin karakteristik özellikleri detaylı bir şekilde belirtilmelidir. Yer, Zaman, Mekan ve Çevre: Olayın geçtiği yer, zaman ve çevre koşulları anlatılmalıdır. Betimlemeler: Yer ve mekanların betimlemelerine yer verilmelidir. Geniş Zaman Kullanımı: Tretman, genellikle geniş zaman kipiyle yazılır. Diyaloglar: Tretman diyalog içermez, önemli konuşma kalıpları burada yer alabilir. Ana ve Yan Hikayeler: Hem ana hikaye hem de yan hikayeler tretmanda yer almalıdır. Senaryonun Planı: Tretman, senaryonun bir planı veya taslağı şeklinde yazılmalıdır. Tretman, iki ana türde yazılır: 1. Orijinal Tretman: Uzun ve detaylı olup, sahnelerin tamamı ana hatlarıyla belirlenir. 2. Sunum Tretmanı: Ana olayları içeren, daha basit ve kısa bir anlatımla yazılmış tretmandır.
Tretmanda yazılmaması gerekenler: 1. Gereksiz ayrıntılar ve soyut anlatımlar: Duygu, düşünce ve tutum gibi kameraya doğrudan yansıtılamayacak soyut anlatımlardan kaçınılmalıdır. 2. Tanımlayıcı görüntüler: Örneğin, bir sahnede Eyfel Kulesi gösterilecekse, bu tür detaylar tretmana yazılmaz. 3. Diyaloglar: Tretman, diyalogları içermez, sadece ana olayların ve karakterlerin hareketlerinin özeti yazılır.
Tretman yazarken dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar şunlardır: 1. Kısa ve Öz Olmak: Tretman, senaryonun taslağı olduğu için kısa ve öz olmalıdır. 2. Hikayeyi Ayrıntılı Anlatmak: Hikayenin tüm önemli olayları, karakterlerin gelişimi ve diyaloglar detaylı bir şekilde yer almalıdır. 3. Sade ve Anlaşılır Dil Kullanmak: Basit ve anlaşılır bir dil kullanarak okuyucuların hikayeye odaklanmasını sağlamak önemlidir. 4. Yaratıcı Olmak: Hikayede yaratıcı fikirler kullanarak okuyucuların ilgisini çekmek ve hikayeyi daha heyecanlı hale getirmek mümkündür. 5. Düzenli Olmak: Hikayenin ana hatlarına sadık kalmak ve tutarlı bir yapıya sahip olmak, tretmanın okunmasını kolaylaştırır. 6. Geniş Zaman Kipi Kullanmak: Tretmanda kullanılan zaman, geniş zaman olmalıdır. 7. Diyaloglardan Kaçınmak: Diyaloglar, tretmanda yer almamalı, sadece en önemli konuşma kalıpları yazılabilir.
Tretman örnekleri için aşağıdaki kaynaklar incelenebilir: tr.wikipedia.org: "Tretman" maddesinde, Terminatör filminin orijinal tretmanının 44 sayfa olduğu bilgisi yer almaktadır. umutium.com: "Tretman Nedir?, Nasıl Yazılır?" başlıklı yazıda, kısa film tretman örnekleri bulunmaktadır. arsiv.turkiyegazetesi.com.tr: "Tretman Nedir, Nasıl Yazılır? Tretman Örnekleri!" başlıklı haberde, "Bir Yitik Rüya" adlı tretman örneği yer almaktadır. Ayrıca, "youtube.com" sitesinde "Sinema Atölyesi - 07 / Senaryo için son taslak / Tretman nedir, nasıl Yazılır?" başlıklı bir video bulunmaktadır.
Tretmanın en önemli kurallarından biri, 5N1K kuralının detaylarını işlemektir. Tretmanda ayrıca kişilerin özelliklerinin belirtilmesi, çevre özelliklerinin ortaya konulması, hareketlerin düzenlenmesi, dramatik yapının kurulması, olguların sıralanması ve olayların bağlantılarının sağlanması önemlidir. Tretman, geniş zaman kipiyle yazılır ve diyalog içermez.
Kültür ve Sanat
Türk bayrakları neden farklı?
Tretmanın amacı nedir?
Tuba Büyüküstün ve Halit Ergenç kaç yıl evli kaldı?
Türkiye'nin en ünlü dengbeji kimdir?
Uzak şehir dizisi Mardinli Güzel Yarim hangi yıl çıktı?
Türk Bayrağı neden 6 yıldız?
Uyak ve redif nedir?
Twerk ve kalça dansı aynı mı?
Türkmenistan'ın en eski şehri neresidir?
Türk tiyatrosunun ilk yerli yazarı kimdir?
Türk kahvesi hangi ülkeye ait?
Türkiye'nin Eurovision'a katılmaması ne zaman oldu?
Tümülüs nedir ve neden yapılır?
Trabzon'da kına gecesi nasıl yapılır?
Törenin amacı nedir?
Türk mangaları nereden okuyabilirim?
Turistik hediyelik eşya nedir?
Türklerin 32 tamgası ne anlama gelir?
Ukraynalıların atası kim?
Türkistan'ın tarihi ve kültürel önemi nedir?
Türkü örnekleri nelerdir?
Türkiye'de politik tiyatro ne zaman başladı?
Türkiye'de ilk askeri üniforma ne zaman giyildi?
Uzakdoğu ve Uzak Doğu aynı mı?
Türk musikisinde kaç çeşit usul vardır?
Tırpan neyi temsil eder?
Türkçülüğün esasları nelerdir?
Trabzon'un en önemli özelliği nedir?
Turuncu lale neyi ifade eder?
Truva Savaşı tabletlerde nasıl anlatılır?
Türk bayrağının ilk şekli nasıldı?
Tümülüs içinde ne var?
Twerk hangi ülkenin dansı?
Türkiye'nin en büyük şehitliği nerede?
Umman bayrağı neyi temsil eder?
Tuvalet elbisesi hangi dönemde giyildi?
Urfanın neyi meşhur hediyelik eşya?
Travis fimmel nasıl ünlü oldu?
Urfa Adamı neyi temsil ediyor?
Urfa'da doğan sanatçılar kimler?