Tretmanın amacı , bir film, televizyon programı veya radyo oyunu gibi görsel bir eserin hikayesini daha detaylı bir şekilde özetlemek ve yapısını, gidişatını göstermektir
Tretmanın diğer amaçları:
Tretman, sinopsisten daha uzun, senaryodan ise daha kısadır
Amerikan tretmanı, genellikle film, televizyon programı veya radyo oyunu için hazırlanan, geliştirim senaryosu olarak da bilinen bir metin türüdür. Amerikan tretmanının özellikleri: Uzunluk: Ortalama 30-40 sayfa civarındadır, ancak kısa filmler için bu uzunluk 30 sayfayı aşmayabilir. Yazılış şekli: Sahne sahne yazılır. İçerik: Sahnelerin ne anlatacağı, karakterlerin ruh halleri gibi detaylar yer alır. Tretman, senaryonun özeti niteliğinde olup, film hakkındaki ayrıntıları da içerir.
Tretman örneği yazarken dikkat edilmesi gereken bazı unsurlar: Başlık ekleme. Cümlelerde geniş zaman kullanma. Karakterlerin genel ve özel yönlerini tanıtma. Diyaloglara ve tasvirlere yer vermeme (çok kilit bir önem taşımıyorsa). Yer, zaman, mekan ve çevre özelliklerini belirtme. Betimlemelere yer verme. Ana ve yan hikayeleri içerme. Örnek bir tretman yazısı: > BEZ TOPUN ACIKLI HİKÂYESİ > > Bir bez top bir gün yatmış olduğu yatakta uyanır, sağına soluna bakar, kimseyi göremez ve sahiplerinin gelip onu alarak oyun oynayacakları zamanı beklemeye başlar. Tretman yazımı hakkında daha fazla bilgi ve örneklere şu sitelerden ulaşılabilir: tr.wikipedia.org; umutium.com.
Tretmanın bölümleri genel olarak şu şekilde incelenebilir: Karakter Özellikleri: Ana ve yan karakterlerin karakteristik özellikleri detaylı bir şekilde belirtilmelidir. Yer, Zaman, Mekan ve Çevre: Olayın geçtiği yer, zaman ve çevre koşulları anlatılmalıdır. Betimlemeler: Yer ve mekanların betimlemelerine yer verilmelidir. Geniş Zaman Kullanımı: Tretman, genellikle geniş zaman kipiyle yazılır. Diyaloglar: Tretman diyalog içermez, önemli konuşma kalıpları burada yer alabilir. Ana ve Yan Hikayeler: Hem ana hikaye hem de yan hikayeler tretmanda yer almalıdır. Senaryonun Planı: Tretman, senaryonun bir planı veya taslağı şeklinde yazılmalıdır. Tretman, iki ana türde yazılır: 1. Orijinal Tretman: Uzun ve detaylı olup, sahnelerin tamamı ana hatlarıyla belirlenir. 2. Sunum Tretmanı: Ana olayları içeren, daha basit ve kısa bir anlatımla yazılmış tretmandır.
Tretmanda yazılmaması gerekenler: 1. Gereksiz ayrıntılar ve soyut anlatımlar: Duygu, düşünce ve tutum gibi kameraya doğrudan yansıtılamayacak soyut anlatımlardan kaçınılmalıdır. 2. Tanımlayıcı görüntüler: Örneğin, bir sahnede Eyfel Kulesi gösterilecekse, bu tür detaylar tretmana yazılmaz. 3. Diyaloglar: Tretman, diyalogları içermez, sadece ana olayların ve karakterlerin hareketlerinin özeti yazılır.
Tretman yazarken dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar şunlardır: 1. Kısa ve Öz Olmak: Tretman, senaryonun taslağı olduğu için kısa ve öz olmalıdır. 2. Hikayeyi Ayrıntılı Anlatmak: Hikayenin tüm önemli olayları, karakterlerin gelişimi ve diyaloglar detaylı bir şekilde yer almalıdır. 3. Sade ve Anlaşılır Dil Kullanmak: Basit ve anlaşılır bir dil kullanarak okuyucuların hikayeye odaklanmasını sağlamak önemlidir. 4. Yaratıcı Olmak: Hikayede yaratıcı fikirler kullanarak okuyucuların ilgisini çekmek ve hikayeyi daha heyecanlı hale getirmek mümkündür. 5. Düzenli Olmak: Hikayenin ana hatlarına sadık kalmak ve tutarlı bir yapıya sahip olmak, tretmanın okunmasını kolaylaştırır. 6. Geniş Zaman Kipi Kullanmak: Tretmanda kullanılan zaman, geniş zaman olmalıdır. 7. Diyaloglardan Kaçınmak: Diyaloglar, tretmanda yer almamalı, sadece en önemli konuşma kalıpları yazılabilir.
Tretman örnekleri için aşağıdaki kaynaklar incelenebilir: tr.wikipedia.org: "Tretman" maddesinde, Terminatör filminin orijinal tretmanının 44 sayfa olduğu bilgisi yer almaktadır. umutium.com: "Tretman Nedir?, Nasıl Yazılır?" başlıklı yazıda, kısa film tretman örnekleri bulunmaktadır. arsiv.turkiyegazetesi.com.tr: "Tretman Nedir, Nasıl Yazılır? Tretman Örnekleri!" başlıklı haberde, "Bir Yitik Rüya" adlı tretman örneği yer almaktadır. Ayrıca, "youtube.com" sitesinde "Sinema Atölyesi - 07 / Senaryo için son taslak / Tretman nedir, nasıl Yazılır?" başlıklı bir video bulunmaktadır.
Tretmanın en önemli kurallarından biri, 5N1K kuralının detaylarını işlemektir. Tretmanda ayrıca kişilerin özelliklerinin belirtilmesi, çevre özelliklerinin ortaya konulması, hareketlerin düzenlenmesi, dramatik yapının kurulması, olguların sıralanması ve olayların bağlantılarının sağlanması önemlidir. Tretman, geniş zaman kipiyle yazılır ve diyalog içermez.
Kültür ve Sanat
Türkü akorları nasıl bulunur?
Uygarlığın özellikleri nelerdir?
Tomris hatun neden savaştı?
Tuval tahtası ne işe yarar?
Türkiye'nin en büyük yalısı hangisi?
Turgut Uyar neden önemli bir şairdir?
Uğur Etiler yaktım gemileri kime yazdı?
Tiyatroda yerli yazarlar kimlerdir?
Turuncu gülün hikayesi nedir?
Trabzon bakırları neden meşhur?
Toplumcu gerçekçilik hangi akıma aittir?
Türkiye'de kaç tane şato var?
Türkiye'nin en yüksek kulesi hangisi?
Türk dünyasının en büyük şairi kimdir?
Türk kültüründe Nevruz nasıl kutlanır?
Tony Montana'nın en ünlü sözü nedir?
Türk Bayrağı'nda ay ve yıldız nasıl çizilir?
Türkiye'de en çok hangi saz kullanılır?
Topkapı Sarayı Valide Sultan dairesinde ne var?
Trabzon'un eski ismi nedir?
Uzi ilk albümü ne zaman çıktı?
Twitter çorap olayı nedir?
Tulum sesi neyi ifade eder?
Twitter Türk yayıncısı kim?
Türkiye Eurovision'da en son ne zaman birinci oldu?
Tuna Nehri akmam diyor kim söylüyor?
Tostumu yedim bekliyorum olayı nedir?
TRT 2 ve TRT Belgesel aynı mı?
Uyumsuz neden bu kadar popüler?
Turgut Uyar şiirlerinde neyi anlatır?
Trap ve drill müzik aynı mı?
Türkistan medeniyet havzası Asya Hunları nedir kısaca?
TV8 Acun Ilıcalı'dan önce kimindi?
Turan Devleti'nin logosu nedir?
Türkiye'nin milli değerleri nelerdir 4. sınıf?
Tribute albüm ne demek?
Türk sanat müziği ne zaman ortaya çıktı?
Türkülerle dolu bir program sunan sanatçı kimdir?
Türk hamamı ve peştemal aynı mı?
Topkapı sarayı bahçelerinde neler var?