Tağşiş , değerli madenlerin içerisine daha değersiz olanlarına katılarak gerçek değerinin düşürülmesi işlemidir
Tağşiş kelimesi ayrıca şu anlamlara da gelebilir:
2025 yılı itibarıyla taklit ve tağşişe uğrayan bazı ürünler şunlardır: Bitkisel yağlar. Et ve et ürünleri. Süt ve süt ürünleri. Baharatlar. Peynir. Sucuk. Tereyağı. Zeytinyağı. Kaşar peyniri. Kıyma. Taklit ve tağşiş yapılan ürünler, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın "guvenilirgida.tarimorman.gov.tr" adresinde listelenmektedir.
Baharatta tağşiş oranı ile ilgili bilgi bulunamadı. Ancak baharatlarda yapılan tağşiş örneklerinden bazıları şunlardır: Toz biber içerisine biber sapları, sumak içerisine kepek karıştırılması; Karabiberin ağır çekmesi için demir tozu eklenmesi; Köriye nişasta, isota talaş tozu eklenmesi; Safran yerine boyanmış başka bitkiler kullanılması; Karabiberin içine toz veya başka maddeler karıştırılması. Gıda tağşişi, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'na göre yasaktır.
Taklit ve tağşiş, gıda ürünlerinde yapılan sahtekârlık türlerini ifade eder. Taklit, bir gıda maddesinin, başka bir gıda maddesini taklit edecek şekilde üretilmesi veya sunulmasıdır. Tağşiş, bir gıda maddesinin içine, etikette belirtilmeyen veya izin verilmeyen maddelerin eklenmesi veya gıdanın bileşenlerinin değiştirilmesidir.
Tağşiş örneklerine bazı örnekler: Gıda sektöründe: Tereyağına bitkisel yağ katılarak tamamen tereyağı gibi satılması; Peynire nişasta katılması; Zeytinyağına diğer yağların karıştırılması; Bala glikoz ve fruktoz şurubu eklenmesi. Para sektöründe: Devletlerin, sikkelerin madeni içeriğini azaltarak piyasaya yeniden sürmeleri.
Osmanlı'da tağşiş yapılmasının başlıca nedenleri şunlardır: Ek gelir elde etme: Devlet, piyasadaki para miktarını artırarak ilave finansman kaynağı sağlardı. Bütçe açıklarını kapatma: Giderlerin gelirleri aştığı dönemlerde tağşiş başvurulan bir yöntemdi. Savaş masrafları: Savaşların getirdiği yüksek maliyetler, tağşiş kararlarını tetiklerdi. Merkezileşme politikaları: Merkezi hükümetin hazinesini güçlendirme amacı da tağşiş için bir gerekçe olarak gösterilirdi. Tağşiş, halkın para birimine olan güvenini kaybetmesine ve dış borçların kapanmasında sorunlara yol açardı.
Osmanlı İmparatorluğu'nda para tağşişi (paranın içerisindeki değerli maden oranının düşürülmesi), 1585-1586 yıllarında yapılan büyük tağşiş ile başlamıştır. Ancak, tağşiş uygulamaları Osmanlı tarihinde daha önceki dönemlerde de görülmüştür. Örneğin, II. Mahmut döneminde (1808-1839) gümüş kuruşta 37 defa, altın paralarda ise 35 defa tağşişe gidilmiştir.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın tağşiş listesini incelemek için guvenilirgida.tarimorman.gov.tr adresine girilebilir. Ayrıca, Tarım Cebimde uygulaması üzerinden de işletmelerin denetim durumu hakkında bilgi alınabilir.
Yemek
Tereyağı doymuş yağ mı?
Tavuğa hangi çorbalar yakışır?
Tavuk Dünyası'nın körisi içinde ne var?
Tenekede hangi gıdalar saklanır?
Tağşiş ne demek?
Tavuklu salata bowl nasıl yapılır?
Tiramisu'nun püf noktası nedir?
Taş fırın mı daha iyi endüstriyel fırın mı?
Tekila yapımında neden agave kullanılır?
Tabldota neden tabldot denir?