Türemiş sözcükler , kök ya da gövdelere en az bir yapım eki getirilerek oluşturulur. Bu sözcüklerde en az bir yapım eki bulunur ve ek, kök veya gövdeye yeni bir anlam kazandırır
Gövdeli sözcükler ise, türemiş sözcüklerle aynı anlama gelir; çünkü türemiş sözcüklere "gövde" de denir
Ayırt etme yöntemi :
"Davranacağım" kelimesi türemiş bir kelimedir. Çünkü bu kelime, "davran-" fiil köküne "-acak" gelecek zaman eki eklenerek oluşturulmuştur. Basit kelimeler, yapım eki almamış sözcüklerdir.
"Açıkla" kelimesi türemiş bir kelimedir.
Basit, türemiş ve birleşik sözcükler yapı bakımından üç ana gruba ayrılır: 1. Basit Sözcükler: Yapım eki almamış, kök durumunda olan sözcüklerdir. Örnekler: - ev, kalem, balık; - bahçede pembe güller açmış; - Ali akşam eve geç geldi. 2. Türemiş Sözcükler: Kök ya da gövdelere yapım eki getirilerek oluşturulan yeni sözcüklerdir. Örnekler: - ev – li → evli; - yol – cu – luk → yolculuk; - ört – ü – lü → örtülü. 3. Birleşik Sözcükler: Birden fazla sözcüğün bir araya gelip kaynaşmasıyla oluşan sözcüklerdir. Örnekler: - Ata + Türk → Atatürk; - ne + asıl → nasıl; - demir + baş → demirbaş.
Birleşik kelimeler ile türemiş kelimeler arasındaki temel fark, yapım eki kullanımı ve anlam değişimidir. Türemiş kelimeler, kök veya gövdelere en az bir yapım eki getirilerek oluşturulur ve kelimenin anlamı değişir. Birleşik kelimeler, iki veya daha fazla kelimenin bir araya gelmesiyle oluşur, ancak bu süreçte kelimenin anlamı değişebilir veya değişmeyebilir. Özetle, türemiş kelimeler yapım eki alırken, birleşik kelimeler iki kelimenin birleşiminden oluşur. Türemiş kelimelerde anlam değişimi kesinken, birleşik kelimelerde bu değişim her zaman gerekli değildir.
Basit kelimelere örnek olarak şunlar verilebilir: kalemler; sütün; gözüm; kâğıt; halı; gitmek; gördüm; oynuyor. Türemiş kelimelere örnek olarak şunlar verilebilir: tuz-lu; demir-ci; odun-luk; akıl-sız-lık; göz-lük-çü; ev – li → evli; yol – cu – luk → yolculuk; ört – ü – lü → örtülü; sor – u – lar → sorular.
Hayır, "anlattı" kelimesi türemiş değildir. "Anlattı" kelimesi, "-tı" (geçmiş zaman eki) aldığı için çekimli bir fiildir. Türemiş kelimeler, kök ya da gövdelere yapım eki getirilerek oluşturulan yeni sözcüklerdir ve en az bir yapım eki içerirler.
Basit, bileşik ve türemiş sözcükler şu şekilde açıklanabilir: Basit sözcükler. Türemiş sözcükler. Birleşik sözcükler. Birleşik sözcükler, "birleşik isimler" ve "birleşik fiiller" olarak ikiye ayrılır. Birleşik isimler. Birleşik fiiller.
Blog
Türemiş ve gövdeli sözcük nasıl ayırt edilir?
Universal hangi dilde evrensel?
Tüyleri diken diken olmak ne demek?
Türeme ve yapım eki aynı şey mi?
Türkçe ile ilgili özlü söz nedir?
Umutsuzluk ile ilgili atasözleri nelerdir?
Türk yenge ne demek?
Vuslat ne anlama gelir?
Venüs 12 evde hangi burçta?
Türkçe Türkmençe sözlük var mı?