Yazılı delille ispata ilişkin kurallar şunlardır:
Bu kurallar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK) düzenlenmiştir
Delil, farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar taşır: Genel anlamı: Yol gösteren, kılavuz, alamet, rehber, işaret, iz gibi anlamlara gelir. Hukukta delil: Bir iddianın doğruluğunu veya yanlışlığını ispatlamak amacıyla kullanılan her türlü kanıt, bilgi ya da belge olarak tanımlanır. Kelam ve fıkıhta delil: Herhangi bir konuda gerçeğe veya kanıtlanması istenen hususa ulaştıran şey olarak tanımlanır. Kur'an'da delil: Bir ayette "kılavuz" anlamında kullanılır. Ayrıca, delil kelimesi, bilginin kaynağı bakımından aklî delil ve naklî delil şeklinde ikiye ayrılır.
CMK'da (Ceza Muhakemesi Kanunu) delillerin takdir yetkisi, hâkimin kararını yalnızca duruşmada ortaya konulan ve tartışılan delillere dayandırabileceğini ve bu delillerin hâkimin vicdanî kanaatiyle serbestçe takdir edileceğini ifade eder. Bu yetki, iki temel kuralı içerir: 1. Hâkim, sadece duruşmada ortaya konulmuş ve tartışılmış delillere dayanarak hüküm kurabilir. 2. Suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir. Bu düzenleme ile hâkimin tarafsızlığı, delillerin doğrudanlığı ve sözlülük ilkesi ile hukuka uygun elde edilmiş olma şartı güvence altına alınır. Ayrıca, hukuka aykırı deliller hükme esas alınamaz.
Belirli bir miktar ve değerin üzerinde olan hukuki işlemler, kural olarak senet veya kesin delillerle ispat edilmelidir. Yazılı delille ispatlanması gereken bazı vakıalar: Senetle ispat zorunluluğu bulunan haller. Belirli bir hukuki işlemin tanıkla da ispat edilebileceğine dair delil sözleşmesi. Ayrıca, taraflar arasında çıkacak her türlü uyuşmazlığın tanık ile ispat edileceğine yönelik delil sözleşmesi geçersizdir.
Hukuka aykırı delil, pozitif hukukta yer alan normlara ve/veya hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş her türlü delildir. Bir delilin hukuka aykırı olarak kabul edilmesi için: Hukuk sistemine, dolayısıyla da hukuk kurallarına aykırı biçimde elde edilmiş olması gerekir. Yürürlükteki hukuk kuralları ile açıkça yasaklanmış yöntemlerle elde edilmiş olması gerekir. Açık bir yasaklama olmasa da ilgili usul kurallarına aykırı biçimde elde edilmiş olması gerekir. Hukuka aykırı delillerin kullanılamayacağı durumlar: Ceza yargılamasında maddi gerçeğe ulaşmak için kullanılamaz. Kullanılsa dahi mahkeme hükmüne esas alınamaz. Türk Ceza Kanunu'na göre suç teşkil eder.
Delil tespiti davasında sunulan deliller şunlardır: Tanık ifadeleri. Bilirkişi raporları. Keşif. İlgili kişi ve kurumlara yazılan müzekkereler. Ayrıca, delil tespiti talebinde bulunan kişi, talep ettiği delillerle ilgili olarak tanıkların ve/veya bilirkişilerin ne konuda ifade vereceklerini belirtmelidir. Delil tespiti, tam anlamıyla bir dava değildir ve sulh hukuk mahkemeleri nezdinde değişik iş numarasıyla görülür.
Deliller, hukuka uygun bir şekilde elde edilmişse, ceza muhakemesinde ve hukuk davalarında ispat aracı olarak kullanılabilir. İspat süreci şu adımları içerir: Delillerin Gösterilmesi: Taraflar, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmek zorundadır. Delillerin Toplanması: Taraflar, ellerinde bulunan delilleri mahkemeye sunarlar. Delillerin İncelenmesi: Kanunda belirtilen hallerde, deliller mahkemede incelenir. Delillerin Değerlendirilmesi: Hâkim, delilleri serbestçe değerlendirir. Delillerin geçerli sayılabilmesi için: Akla ve bilime uygun olması gerekir. Olayın tümünü veya bir parçasını temsil etmesi gerekir. Hukuka aykırı elde edilmemiş olması gerekir.
Türk hukuk sisteminde kesin delil türleri şunlardır: Senet; Yemin; Kesin hüküm; Adli tıp raporları (belirli davalarda). Ayrıca, elektronik veriler de belirli koşullar altında kesin delil olarak kabul edilebilir. Kesin deliller, mahkemenin takdir yetkisini ortadan kaldırır ve bu delillerin varlığı halinde vakıa ispatlanmış kabul edilir.
Hukuk
Yasaya aykırı ne demek?
Yargıtay incelemesi kaç duruşmada biter?
Yargı harçları ödenmezse ne olur?
Vatansever ve milli bilince sahip bir birey cumhuriyeti korumak ve yaşatmak..
Vekaletnamenin aslını almak şart mı?
Yargıtay onama kararından sonra karar düzeltme nasıl yapılır?
Vize reddi pasaporta işlenir mi?
Yedek assubaylar kaç yıl görev yapar?
Vasiyet açılmadan iptal davası açılabilir mi?
XRP SEC davası neden ertelendi?
Yaptırım riski nedir?
Yivsi av tüfeği ruhsatı kaç günde çıkar?
Veri alma izni nasıl alınır?
Yabancı kimlik ile randevu alınır mı?
Yargıtay 8. Ceza Dairesi hangi davalara bakar?
Yoklama Kaçağı kaç gün tecil eder?
Yoklama kaçağı cezası nasıl öğrenilir?
Yetki itirazı ve borca itirazı aynı anda yapılabilir mi?
Yapı kullanma izin belgesi bülten no nasıl öğrenilir?
Yargıtay'a göre işyeri uygulaması nasıl belirlenir?
Yoklama kaçağı cezası ödenmeden askerlik başvurusu yapılır mı?
Yeni kurye kanunu neleri kapsıyor?
Yaya geçidinden geçen kadına otobüs çarptı kim suçlu?
Vasi ile veli aynı şey mi?
Yemin delili hangi aşamada vazgeçilebilir?
Veraset beyannamesi borcu yoktur nasıl alınır?
Yedek subaylık askerlik hizmet süresi nasıl hesaplanır?
Yasal düzenlemeler nelerdir?
Vergi dairesinde resen terk ne demek?
Yazılı delille ispata ilişkin kurallar nelerdir?
Yeni Akit gazetesi kime ait?
Veraset ve intikal ile veraset ilamı aynı şey mi?
Vergi ilişiği kesildikten sonra ne yapılır?
Vekalet ücreti 3/4 ne demek?
Vergi Usul Kanunu 359 maddesi değişti mi?
Yargıtay'da emsal karar ne zaman çıkar?
Yeni tarihle verilen ceza önceki cezayı etkiler mi?
Yeşil pasaport başvuru formu nasıl doldurulur?
Yargıtay eksik araştırma nedeniyle bozma yaparsa ne olur?
Yayaya çarpan kişi tazminat öder mi?