Yetki, şekil, sebep, konu ve amaç, idari işlemin beş temel unsurudur
Yetki, bir görevi, bir işi yasaların verdiği imkânlara göre, belli şartlarla yürütmeyi sağlayan hak, salahiyet, mezuniyettir. Türk Dil Kurumuna göre yetki kelimesi iki farklı anlama gelir: 1. Bir görevi ifa etmesi için tüzel ya da gerçek kişilere tanınan hak. 2. Bir işi yapmaya muktedir olmak. Yetki, kazanılmış bir hak değil, yasa ve yönetmeliklerle verilen bir haktır.
Yetki tanımlama, bir kullanıcının belirli bir uygulamaya veya hizmete erişimini kontrol etme işlemidir. Yetki tanımlama, farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar taşıyabilir: SAP Business One. Netcad. Ticari sistem.
Yetki genişliği ilkesi, merkezi yönetimlerin taşrada doğru olarak işlemesi için, yalnızca il idarelerinde valiye tanınan karar alma ve uygulama yetkilerini ifade eder. Yetki ve sorumluluk arasındaki ilişki ise, yetki genişliği ilkesinde şu şekilde ortaya çıkar: Kamu kudreti: Yetki genişliği verilen makam, devlet tüzel kişiliğini kullanır, bu nedenle kamu kudreti hala merkezi idarede bulunur. Hizmet giderleri: Yetkinin kullanılması sonucu oluşan hizmet giderleri, merkezi idare bütçesinden karşılanır. Gelirlerin aktarılması: Yürütülen hizmet karşılığında elde edilen gelirler, merkezi idare bütçesine aktarılır. Merkeze bağlılık: Yetki genişliği verilen yöneticiler, merkezin hiyerarşisine tabidir ve onun emir ve talimatlarına uymak zorundadır.
Danıştay, idarenin takdir yetkisini hukuka uygunluk denetimi yaparak denetler. Bu denetimde kullanılan bazı ölçütler şunlardır: Anayasal ilkeler: Eşitlik, sosyal devlet, hukuk devleti ve demokratik yönetim gibi ilkeler esas alınır. Sebep unsuru: İşlemin gerekçesinin yeterli ve somut olup olmadığı incelenir. Kamu yararı: İdarenin takdir yetkisini kamu yararı doğrultusunda kullanıp kullanmadığı değerlendirilir. Yerindelik: Kararın kamu hizmetinin gereklerine uygun olup olmadığı göz önünde bulundurulur. Temel hak ve özgürlükler: Temel hak ve özgürlükleri etkileyen işlemlerde ölçülülük ve orantılılık ilkelerine uygunluk kontrol edilir. Danıştay, idarenin takdir yetkisini kullanırken keyfi davranmadığını ve yasal sınırlar içinde kaldığını tespit etmeye çalışır.
Yetki ve sebep unsurları şu şekilde açıklanabilir: Yetki. Tanımı ve niteliği. Unsurları. Yetki usulsüzlükleri. Sebep. Tanımı ve içerik. Sebep – sonuç ilişkisi. Sebep unsuru ve hukuka aykırılık. İdari işlemin diğer unsurları şekil, konu ve amaç unsurlarıdır. İdari işlemlerin unsurları, idareye hukuki yetki ve sınırlar çerçevesinde işlem yapma yetkisi verir. İdari işlemlerin hukuka uygunluğu, hukuk devleti ilkesinin ve temel hakların korunması açısından hayati önem taşır. Daha fazla bilgi için bir avukata danışılması önerilir.
Yetki ve sorumluluk denkliği ilkesi, örgüt içinde belirli işleri yapma sorumluluğunu üstlenen kişilerin, o işleri yapmak için gerekli olan yetkiyle donatılmış olması gerektiğini ifade eder. Bu ilkeye göre, bir yöneticiye bir görevin yerine getirilmesi ile ilgili sorumluluk verilmişse, bu sorumluluğu yerine getirecek yeterli düzeyde yetkinin de verilmesi gerekir. Yetki ve sorumluluk denkliği konusunda kişilerin değil, mevkilerin yetkilerinin ve sorumluluklarının denk olmasına dikkat edilmelidir.
Kesin yetki ve kesin olmayan yetki, hukuk muhakemelerinde mahkemelerin yetkisine ilişkin iki farklı durumu ifade eder. 1. Kesin Yetki: Bu, kanunla belirlenmiş tek veya sınırlı sayıda mahkemenin yetkili olduğu durumları ifade eder. 2. Kesin Olmayan Yetki: Bu, genel yetkili mahkemenin yetkisinin korunduğu ve yetkili mahkemelerin yasada sınırlı sayıda olmadığı durumları ifade eder.
Hukuk
Yetki şekil sebep konu ve amaç idari işlemin hangi unsurlarıdır?
Yoklama Kaçağı 3 kez yakalanmak ne demek?
Vize ihlali islah dilekçesi nereye verilir?
Yasama organı ne iş yapar?
Yapı denetim tutanağı ve yapı denetim defteri aynı şey mi?
Yargıtay Başkanlığı personel ve eğitim müdürlüğü ne iş yapar?
Westphalia Antlaşması'nın sonuçları nelerdir?
Yargıda içtihat kararları nedir?
Yargıtay ceza dairesi 2 yıl sonra karar verir mi?
Yapı denetim kanunu nedir?
Vasiyetnamenin iptali davası kim tarafından açılır?
Yardım nafakasına uymamak suç mudur?
Yetim aylığı hangi hallerde kesilir Yargıtay kararı?
Yeşil pasaport kaç yaşına kadar geçerli?
Yetişkin olmak için kaç yaş gerekir?
Yeşil pasaport boşanınca iptal olur mu?
Yargıtay işe iade kararına uymazsa ne olur?
Yapı Kayıt Belgesi'nde ortak alanlar nasıl hesaplanır?
Yoklama kaçağı tutanak tutulursa ne olur?
Yargıtay personeli nasıl olunur?
Veteriner hekimlere özel kanun var mı?
Yargıtay'da hangi daireler iş bölümü yaptı?
Varlık yönetim şirketi 10 yıllık borcu sildirebilir mi?
Yabancı vergi kimlik numarası kaç günde çıkar?
Yaya kaldırımı bulunmayan karayollarında yayalar hangi banketten yürür?..
Yabancı kimlik no ile TC aynı mı?
Yarı başkanlık sistemi nedir?
Varşava Pakti hangi antlaşma ile sona erdi?
Yeşil Pasaport için 2 fotoğraf gerekli mi?
Yargıtay müşterek failliği nasıl belirler?
Yapı kayıt belgeli ev neden iptal edilir?
Yerleşime uygun ve yerleşime uygun olmayan alanlar nelerdir?
Yasama yargı ve yürütmenin ortak görevi nedir?
Yeniden Refah ve Refah Partisi aynı mı?
Yerleşim alanı ve yerleşim yeri aynı şey mi?
Yerel yönetim ne iş yapar?
Yoklama kaçağı 2 kez yakalanırsa ne olur?
Vergi daireleri hangi araçları satıyor?
Wilson İlkeleri Cemiyeti neden dağıldı?
Vekalette özel yetki yoksa ne olur?