Tromp ve mukarnas mimaride kubbeye geçiş elemanlarıdır
Tromp , kare mekandan kubbe yuvarlağına geçişi sağlayan ve küçük tonoz biçiminde örülen bir geçiş ögesidir. Üzeri örtülecek mekanın köşelerine yerleştirilerek bu alanın planını sekizgen hale getirir
Mukarnas , düşey bir yüzeyden üzerinde bulunan daha taşkın bir yüzeye geçmede kullanılan ve küçük prizmalar şeklinde birbiri üzerine oturan bindirmelere verilen genel addır
Tromp kelimesi iki farklı anlamda kullanılabilir: 1. Mimarlık terimi: Binanın bir bölümünü tutmaya yarayan köşe kubbesi. 2. Dil terimi: Batı Frizcesi'nde "davul" anlamına gelen bir kelime.
Mukarnasın kökeni tartışmalıdır. Bazı görüşler şu şekildedir: Mısır: Bilinen ilk örneklerin Kahire'deki 478 tarihli Cüyûşî Camii'ndeki minarede görüldüğü ve 11. yüzyılda Mısır'da ortaya çıktığı düşünülmektedir. Bağdat ve çevresi: İlk ortaya çıkışın Bağdat ve civarında olduğu kabul edilmektedir. İran: İran bölgesinde konut mimarisine ait olan mukarnas örneklerinin niş parçaları olarak yorumlandığı görüşler de bulunmaktadır. Ayrıca, Roma kültürünün bir ögesi olduğunu veya İslam'dan önce herhangi bir asırda görülmediğini söyleyen araştırmacılar da vardır.
Mukarnaslar, pandantif, tromp ve Türk üçgeni gibi kubbeye geçiş elemanlarıyla birlikte veya tek başına kullanılabilir. Pandantif: Kare planlı bir yapıda kubbe ve duvarlar arasındaki köşelerde kalan boşlukları örtmek için kullanılır. Tromp: Kare mekandan kubbe yuvarlağına geçişi sağlar. Türk Üçgeni: Yan yana yerleştirilmiş ters ve düz üçgenlerden oluşur ve duvarla kubbe arasında bir geçiş elemanı olarak kullanılır. Ayrıca, mukarnaslar taş, tuğla, alçı, ahşap, seramik, çamur gibi çeşitli malzemelerle de oluşturulabilir.
Mukarnas, İslam mimarisinde hem taşıyıcı hem de süsleyici işlevler üstlenir. İşe yarar yönleri: - Statik görev: Yapılarda geçiş ve dönüş unsurlarında kullanılarak akışkan bir doku sağlar. - Plastik etki: Işık-gölge oyunlarıyla soyut anlamlar yaratır ve mimari mekâna derinlik katar. - Malzeme çeşitliliği: Ahşap, tuğla, taş ve çini gibi çeşitli malzemelerle üretilerek geniş bir kültür coğrafyasında teknolojik üstünlük sağlar. - Dini ve mistik anlam: İslam estetiğinde tasvirden uzak duran anlayışa cevap verir ve manevi dünyaya açılan bir kapı işlevi görür.
Mukarnaslı tromp, kubbeye geçiş elemanlarından biridir ve mukarnas süslemeleriyle hareketlendirilmiş tromp anlamına gelir. Tromp ise, kare mekandan kubbe yuvarlağına geçişi sağlayan ve küçük tonoz biçiminde örülen bir geçiş ögesidir.
Anadolu Selçuklu mimarisinde mukarnas, özellikle kapı ve mihrap üst boşluklarını doldurmak üzere tromptan geliştirilmiş bir mimari elemandır. Mukarnas, "kademeli çıkıntıları olan basamaklı çatma tavan" veya "bir başlık türü" gibi anlamlara gelir. Mukarnas, taş, tuğla, ahşap, çini gibi çeşitli malzemelerle üretilebilir.
Kültür ve Sanat
Tomris Hatun Türk kraliçesi mi?
Trajik ve dramatik arasındaki fark nedir edebiyatta?
Uşak'a neden Uşak deniyor?
Türklerin Abbasi ordusunda görev almaya başlaması hangi savaş?
Türkiyem şiiri kime ait?
Türk edebiyatının en önemli 3 şairi kimdir?
Trompet valfleri ne işe yarar?
Türk beşleri ve eserleri nelerdir?
Twörk yapmak zor mu?
Uchi'no outo ne anlatıyor?
Türkan Şoray'ın hayatı kısaca özeti nedir?
Uğur Mumcu hangi kitapla ünlendi?
Türkiye ile ilgili sloganlar nelerdir?
Tribal sanat akımı nedir?
Transpoze aleti ne işe yarar?
Türk devletleri ortak bayrağı nasıl?
Uygar Doğanay'ın babası kimdir?
Topkapı Sarayında hangi kitabeler var?
Tolga Çevik'in kökeni ve ailesi nereli?
Truva Atı'nın sonu nasıl bitiyor?
Türkler dünya tarihine ne kattı?
Tiyenşan ve Tanrı Dağları aynı mı?
Toggun 6 rengi ne anlama gelir?
Uyuşturucu ile mücadele için hangi kısa film çekildi?
Türkiye'nin en ünlü zeybeği kimdir?
Turan hangi ırkları kapsıyor?
Türk sanat müziği nedir kısaca?
Türk ressamların en kolay resimleri nelerdir?
Truva Savaşı'nda Priam'ı kim öldürdü?
Türkiye'de kaç çeşit mimari var?
Tobey Maguire nasıl ünlü oldu?
Türkiye'de kaç tane bazilika var?
Urfa Türküleri neden meşhur?
Türk ve Bulgar akraba mı?
Türk çizgi film karakterleri kimlerdir?
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı arması neyi temsil eder?
Türkçülük kitapları nelerdir?
Tripod ile neler yapılabilir?
Vakıf Gureba Hastanesi'ni neden Bezmialeme bağladılar?
Türkiye'nin kaç tane bayrağı var ve anlamları nelerdir?