Tulum ve gayda aynı değildir , ancak ses tınıları benzer olabilir
Tulum , Anadolu'nun kuzeydoğusunda (Rize, Artvin, Gümüşhane) kullanılan, sürekli pes ses veren ek boruya (drone) sahip olmayan bir nefesli çalgıdır
Gayda ise kamıştan yapılmış çift düdük ve tulumdan oluşan, tiz sesli, nefesli bir çalgıdır ve Trakya, Bulgar, Makedon ve İskoçların millî çalgısıdır. Gayda, hem çalma tekniği hem de akort sistemi bakımından tulumdan farklıdır
Tulum çalgısının en önemli bölümü, nav olarak adlandırılır. Nav, analık ve dillik adı verilen ve ezginin elde edildiği bölümleri taşıyan kısmıdır. Navın oluk kısmına, analık adı verilen iki adet kamış, iki sıra halinde, delikler aynı hizaya gelecek şekilde düzgünce yerleştirilir. Nav yapımında ustalar, genellikle sert olması sebebiyle şimşir ağacı kullanırlar.
Gayda çalmak, karakteristik sesi ve benzersiz yapısıyla tanınan geleneksel bir çalgı olan gayda ile müzik yapmak anlamına gelir. Gayda çalmak için: Müzisyen, gaydanın torbasını ağzıyla üfleyerek veya bir bellow (körük) kullanarak havayla doldurur. Torba, havayı tutar ve enstrümanın borularına sürekli bir hava akışı sağlar. Melodi borusu üzerindeki deliklere parmaklarla basılarak farklı notalar çalınır. Drones adı verilen borular, gaydanın karakteristik sürekli sesini oluşturur. Gayda, özellikle İskoçya ve diğer Kelt kültürlerinde yaygın olarak kullanılır, ancak Balkanlar, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'da da benzer çalgılar bulunur.
Tulum, üflemeli (nefesli) çalgılar grubuna girer.
Tulum sesi, farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar ifade edebilir: Kültürel ve duygusal ifade: Tulum, özellikle Doğu Karadeniz bölgesinde, yayla şenliklerinde ve horon gibi geleneksel danslarda kullanılarak hem coşku hem de hüzün gibi duyguları ifade eder. Tarihsel kullanım: Bazı araştırmalara göre, tulumun ilk kullanım amaçlarından biri yaban hayvanlarını uzaklaştırmaktı. Evrensel etki: Tulum sesi, güçlü ve bazen hüzünlü tınısıyla dağlık bölgelerde insanlara bir güç kaynağı olmuş ve duygularını ifade etmelerine yardımcı olmuştur. Ayrıca, tulum sesi, son yıllarda pop, rock ve özgün müzik parçalarında da kullanılmaktadır.
Tulum, özellikle Karadeniz Bölgesi'ne ait bir müzik aletidir. Tulumun yoğun olarak kullanıldığı yerler arasında Rize, Artvin, Gümüşhane, Bayburt, Erzurum illeri bulunur. Tulumun kökenleri ise Mezopotamya'ya kadar uzanmaktadır.
Tulum, ses üretmek için içine hava üflenmesi gerektiği için üflemeli bir çalgıdır. Tulumun çalgı kısmı olan "nav" içine, kamıştan yapılmış eşit sesli iki düdük yerleştirilir ve bu düdükleri üfleyerek ses elde edilir.
Gayda, farklı kültürlerde çeşitli isimlerle anılan ve farklı yörelere ait bir çalgıdır. Trakya, Bulgaristan, Makedonya ve İskoçya: Gayda, bu bölgelerde yaygın olarak bilinir ve çalınır. Türkiye: Rize, Artvin, Gümüşhane, Bayburt, Trabzon, Erzurum ve Ardahan gibi bölgelerde de gayda bilinir. Kafkaslar: Karaçay'da "gıbıt kopuz" olarak adlandırılır. Azerbaycan: "Tuluğ balabanı" olarak bilinir. Mezopotamya: "Ney anban" olarak adlandırılır. Gaydaların çeşitleri, yapıldıkları yerlere ve kültürel kökenlerine bağlı olarak farklılık gösterir.
Kültür ve Sanat
Uçurtmanın Avcıları Hasan ve Amir kimdir?
Topkapı Sarayı'nda neden iki saltanat kapısı var?
TNT hangi ülkenin kanalı?
Türk bayrağı üzerindeki semboller ne anlama gelir?
Türk tarihinde taarruz hangi savaş?
Tiz bir ses nasıl çıkar?
Toycular Yar Can türkü sözleri kime ait?
Türkiye'de ilk ekslibrisi kim yaptı?
Topkapı Sarayı'nda kaşıkçı elması neden yok?
Türk doğal destanları kaça ayrılır?
Türk kültüründe hediye vermek neden önemlidir?
Türk dünyası bayrağındaki 8 köşeli yıldız ve turkuaz ne anlama gelir?..
Türklerde şans sembolü nedir?
Tragedya ve trajik şiir aynı mı?
Turi sina dağı hangi dağdır?
Türk mitolojik karakterleri kaça ayrılır?
Tokyo Kulesi'nin hikayesi gerçek mi?
Türkiye'de ilk kabare tiyatrosu ne zaman yapıldı?
Türk biniciler hangi eyeri kullanır?
Trabzon'un tarihi kaç yıllık?
Uğur Aslan'ın hastayım ben ölirem türküsü kime ait?
Türkçülük nedir kısaca?
Tontonlar neden sevilir?
Vakitsiz horoz neden kesilir?
Türk mitolojisi kahramanları kimlerdir?
Vahide Gördüm 1995'te kiminle evli?
Tolstoy nasıl bir yazar oldu?
Türk destanlarını anlatan kitap hangisi?
Truva Prensi Hector nasıl öldü?
Unicorn'un hikayesi nedir?
Tuana neden ünlü oldu?
Tulum ve gayda aynı mı?
Türk töresi yüzüğü ne anlama gelir?
Türkiye'nin en uzun tatili ne zaman?
Türk damgaları ne anlama gelir?
Uçlu kalemde H ve B ne demek?
Uzun hikaye özeti nedir?
Turnalar türkü notası nasıl çalınır?
Tozkoparan İskender gerçekte kim?
Türk edebiyatında yiğitlik ve kahramanlık nedir?