Türk destanlarının dört ana konusu şunlardır:
Ayrıca, Türk destanlarında yangın, deprem, kıtlık gibi doğal afetler de hayal unsurlarıyla karıştırılarak anlatılır
Üç büyük Türk destanı şunlardır: 1. Oğuz Kağan Destanı: Hun hükümdarı Mete'nin hayatını ve kahramanlıklarını anlatır. 2. Ergenekon Destanı: Türklerin sarp dağlarla çevrili bir ovaya sığınmaları, burada çoğalmaları ve dağın demir kısmını eriterek tekrar büyük bir millet olmalarını anlatır. 3. Manas Destanı: Kırgızlarla Kalmuklar arasındaki mücadeleleri konu alır. Ayrıca, Alp Er Tunga Destanı, Şu Destanı, Türeyiş Destanı ve Göç Destanı da önemli Türk destanları arasında yer alır.
En eski Türk destanları, İslamiyet öncesi ve İslamiyet sonrası olmak üzere ikiye ayrılır. İslamiyet öncesi Türk destanları şunlardır: Yaratılış Destanı; Alp Er Tunga Destanı; Şu Destanı; Oğuz Kağan Destanı; Attila Destanı; Ergenekon Destanı; Bozkurt Destanı; Türeyiş Destanı; Göç Destanı. İslamiyet sonrası Türk destanları ise şunlardır: Manas Destanı; Cengiz Han Destanı; Saltuk Buğra Han Destanı; Danişmend Gazi Destanı; Köroğlu Destanı.
En eski Türk destanlarının Türklere ait olmasının nedeni, bu destanlarının Türklerin kültürel, sosyal ve tarihsel geçmişini yansıtmasıdır. İslamiyet öncesi Türk destanları, Orta Asya'da göçebe yaşam süren Türk boyları arasında kuşaktan kuşağa aktarılmış, zamanla yazılı hale getirilmiştir. Ayrıca, Türk destanlarının şekillenmesinde Şamanizm, Türk Tengriciliği ve göçebe yaşam tarzı gibi inanç sistemleri büyük rol oynamıştır. İlk Türk destanlarından bazıları şunlardır: Yaratılış Destanı. Alp Er Tunga Destanı. Şu Destanı. Oğuz Kağan Destanı. Ergenekon Destanı. Türeyiş Destanı.
Türk destanlarındaki üç ana motif şunlardır: 1. Işık: Destan kahramanları ve eşleri, genellikle kutsal bir ışıktan doğar. 2. Ağaç: Ağaç, sığınak, ana veya ata olarak kabul edilir ve devleti temsil eden bir sembol olarak kullanılır. 3. Kurt (Bozkurt): Türk'ün yaşam ve savaş gücünü temsil eder, yol gösterici ve savaş gücünü simgeleyen bir motiftir. Ayrıca, kırklar, at, ok-yay, mağara ve sihir gibi motifler de Türk destanlarında sıkça yer alır.
Yaratılış Destanı, Türk destanlarının en eskisidir. Diğer eski Türk destanları arasında Alp Er Tunga Destanı, Şu Destanı, Oğuz Kağan Destanı, Ergenekon Destanı, Bozkurt Destanı, Türeyiş Destanı ve Göç Destanı da bulunur.
Destanın en önemli konusu, bir milletin yaşamış olduğu olayların kahramanca ve mazlum bir şekilde ele alınmasıdır. Destanlarda genellikle şu konular işlenir: göç; savaşlar; kıtlık; afet. Ayrıca, dönemin edebiyat ozanları, toplumun hayat görüşünü yansıtan eserler de üretmiştir.
Türk destanlarından beş örnek: 1. Yaratılış Destanı. 2. Alp Er Tunga Destanı. 3. Oğuz Kağan Destanı. 4. Ergenekon Destanı. 5. Türeyiş Destanı. Diğer örnekler: Şu Destanı; Göç Destanı; Bozkurt Destanı; Attila Destanı; Manas Destanı (Kazak-Kırgız).
Kültür ve Sanat
Türk destanlarının 4 ana konusu nedir?
Türk halk müziği dinlemek insana ne kazandırır?
Valhalla ne anlatıyor?
Türkiye'de modern mimarinin ilk örneği nedir?
Türk sanat müziği aletleri nelerdir?
Uruk hangi uygarlığa aittir?
Uzay Heparı ve Zeynep Tunuslu'nun oğlu ne iş yapıyor?
Türk Halk Müziği nedir kısaca?
Turan Taktiği'ni ilk kim kullandı?
Türk mitolojik sistemi nedir?
