Türkü ve mani aynı değildir , farklı türlerdir.
Mani , halk edebiyatı nazım türüdür ve genellikle aşk, toplum olayları, ölüm gibi konularda yazılan, 7 heceli dört dizelik bir bendden meydana gelen sözlü bir edebiyat ürünüdür
Türkü ise, hecenin değişik kalıplarıyla oluşturulan, belli bir ezgi ile söylenen, anonim halk şiiridir. Türküler, aşk, ölüm, hasret, gurbet gibi çeşitli konuları işleyebilir ve bend ile kavuştak adı verilen bölümlerden oluşur
Türkülerin kaynağı, yöre insanının özel yaşamıdır; kentteki bir olay veya aktüel bir konu hemen türkü haline gelebilir
7'li mani, genellikle 7 heceden oluşan dört dizelik bir halk edebiyatı nazım biçimidir. Örnek 7'li maniler: "Bir dalda iki kiraz, al senin olsun, kara benim". "Yemenimin uçları, çıkamam yokuşları, selam edin yârime, yedi dağın kuşları". "Kadifeden kesesi, kahveden gelir sesi, benim sevdiğim yiğit, bekârların efesi". "Şu dağlar olmasaydı / Çiçeği solmasaydı / Ölüm Allah’ın emri / Ayrılık olmasaydı". "Gidene bak gidene / Güller sarmış dikene / Mevla sabırlar versin / Gizi sevda çekene". 7'li maniler, aşk, doğa, toplumsal konular gibi çeşitli temaları işleyebilir ve genellikle düğün, bayram gibi özel günlerde veya günlük yaşamda söylenir.
Türkü çeşitlerinden beş tanesi şunlardır: 1. Ezgilerine göre türküler: Kırık havalar: Türkü, deyiş, koşma, semah, zeybek, horon, halay, bar, bengi, sallama, güvende. Uzun havalar: Bozlak, gurbet havası, yas havası, maya, hoyrat, divan, yol havası. 2. Konularına göre türküler: Ninniler ve çocuk türküleri. Tabiat üzerine türküler. Aşk türküleri. Kahramanlık türküleri. Askerlik türküleri. 3. Yapılarına göre türküler: Mani kıt’alarından kurulu türküler. Dörtlüklerle kurulu türküler. Türküler, bu sınıflandırmaların dışında da farklı şekillerde gruplandırılabilir.
Mani ve türkü arasındaki temel farklar şunlardır: Ezgi: Manilerde ezgi söz konusu değildir, türküler ise kendine has özel bir ezgi ile söylenir. Nazım Birimi: Maniler tek bentten veya tek dörtlükten oluşur, türküler ise bend ve kavuştak denen bölümlerden oluşur. Kafiye Düzeni: Manilerde kafiye düzeni aaxa şeklindedir, türkülerde ise "aaab cccb dddb", "aaabb cccbb dddbb" veya "aaabcc dddbcc eeebcc" şeklindedir. Konu: Manilerde konu sınırı yoktur, aşk, toplum olayları, ölüm, iyilikler, hasret, evlat sevgisi gibi çeşitli konuları işleyebilirler. Ayrıca, maniler genellikle anonimdir ve sözlü edebiyat ürünleridir.
Maniler, Türkiye'nin çeşitli bölgelerine aittir. İşte bazı örnekler: Sakarya: "Buğdayı biçiyorum, Yâre yol açıyorum, İstet beni babamdan, Vermez ise kaçıyorum". Çine (Aydın): "Kara kara kazanlar, kara yazı yazanlar, cennet yüzü görmesin". Isparta: "Altın yüzük var benim, Parmağıma dar benim, Senirkent’in içinde, Elâ gözlü yâr benim". Çanakkale: "Ayakkabım çözüldü, Bahçelerde patlıcan, Bağla sevgilim bağla, Ben askere yazılcam". Ayrıca, Afyonkarahisar, Denizli, Amasya, Emirdağ, Göksun, Kayseri, Kıbrıs, Kırşehir, Kocaözü, Nevşehir, Olur, Rize, Seben, Tekirdağ, Uluborlu, Yukarıkocayatak gibi birçok yörede de maniler bulunmaktadır.
Türküler ve maniler, halkın duygularını ve düşüncelerini ifade etmek için mani şeklinde söylenir. Manilerin türkülerle benzer yönleri şunlardır: - Her ikisi de genellikle anonimdir ve söyleyeni belli değildir. - Hece ölçüsünün yedil, sekizli ve on birli kalıplarıyla dörtlükler halinde söylenirler. - Her iki türde de sevgi, hasret, tabiat gibi konular işlenir. Ayrıca, mani söyleme geleneği şu amaçlarla da yapılır: - Toplulukta maniye cevap veremeyen kişi zor durumda kalır, bu yüzden maniler bir iletişim aracı olarak kullanılır. - Maniler, eğlenceyi artırmak ve ortamı canlandırmak için söylenir. - Maniler, düğün, hıdırellez, bayram gibi özel günlerde ritüellerin bir parçası olarak söylenir.
Bazı türkü örnekleri: Eklemedir Koca Konak. Drama Köprüsü. Yüksek Yüksek Tepelere. Odam Kireç Tutmuyor. Yemen Türküsü. Fincanın Etrafı Yeşil. Kırmızı Gül Demet Demet. Kara Tren. Zahidem. Sunam. Türküler, ezgilerine, konularına ve yapılarına göre sınıflandırılır. Ezgilerine göre: Kırık havalar: Türkü, deyiş, koşma, semah, zeybek, horon, halay. Uzun havalar: Bozlak, gurbet havası, yas havası, hoyrat. Konularına göre: Ninniler ve çocuk türküleri, tabiat üzerine türküler, aşk türküleri, kahramanlık türküleri, ağıtlar. Yapılarına göre: Mani kıt’alarından kurulu türküler, dörtlüklerle kurulu türküler.
Türkülerle ilgili bazı yorumlar: Yaşar Kemal: "Türküler, tıpkı kırk bin yıl su altında kalmış, yıkanmış, cilalanmış çakıl taşı gibidir". Şemseddin Sami: Türkü, asıl Türkçeye mahsus ahenkli şarkıdır. Mehmet Fuat Köprülü: Türkü, Türklere mahsus bir beste biçimidir. Pertev Naili Boratav: Türkü, her zaman bir ezgiye koşulmuş olarak söylenen bir şiirdir. Ahmet Talat: Türkü, halkın ortak malı bir edebiyat türüdür. Prof. Dr. Mehmet Özbek: Türkü, Türk halkının meydana getirdiği ve ortaklaşa yarattığı sözlü ezgileridir. Bedri Rahmi Eyüpoğlu: Ah bu türküler, türkülerimiz; ana sütü gibi candan, ana sütü gibi temiz. Şükriye Tutkun: Türküler, hepimizin; Rumeli’den Anadolu’ya, Kırım’dan Azerbaycan’a bizim var olduğumuz coğrafyaların ortak ürünüdür. Fikir Coğrafyası: Türküler, hem sözleri hem ezgileri yönünden gereksiz süsten arınmış, sade ve yalın ama en etkili, güçlü ifadelerle insan hafızasına ve yüreğine nakşedilen eserlerdir.
Kültür ve Sanat
Trompet çalmak zor mu?
Türkü ve mani aynı mı?
TV8 Acun Ilıcalı'nın kanalı mı?
Uzay Heparının ölümü Sezen Aksu'yu nasıl etkiledi?
Uygar doğanay hasret kaç yılında çıktı?
Türkiye hangi ülkelere benziyor?
Trajik şiir nedir?
Türk şiirinde duyguların dili ayrılık kimin eseri?
Türk bayrağında hilal neden aşağı bakar?
TSK'nın eski amblemi nedir?
TV 8 5 Digiturk kaçıncı kanalda?
Tunç heykel neden yapılır?
Vakıf dizi hangi evrende geçiyor?
Türk Dünyası bayraklarında neden turkuaz var?
Türk nakışında hangi dikişler var?
Türkiye Selçuklu Devleti'nin en güçlü dönemi nedir?
Topkapı Sarayı'nda hangi malzemeler kullanıldı?
Türkiye'nin dışında ay yıldızlı hangi bayrak var?
Topkapı'da sergilenen hançer kimin?
Türkiye Ortadoğu ülkesi mi?
TV100 Gün Uyanıyor neden yok?
Türkiye Eurovision'a ilk ne zaman katıldı?
Türkmenler hangi kıyafetleri giyer?
Tospikin arkadaşı kim?
Ulus devlette halk nasıl tanımlanır?
Trio ve trio duo farkı nedir?
Toprakkale'de neden kale var?
Trio grubu ne çalar?
Turuncu kedi neyi temsil eder?
Uygur Devleti'nin kültürel özellikleri nelerdir?
Uzun sap bağlamada hangi teller aynı ses?
Tolga Çevik ve eşi ne iş yapıyor?
Tuba büyük kiminle evli?
TRT eski spikerleri kimler?
UD'da hangi makamlar var?
Türkiye'nin maskotu nedir?
Topkapı Sarayı ve Dolmabahçe Sarayı Osmanlı'nın hangi saraylarıdır?
Ulus'taki heykel kimin?
Trap ve hip hop aynı mı?
Tufan altaş hangi şarkıyla meşhur oldu?