Türkiye Türkçesi, Oğuz dilleri grubuna ait bir Batı Türkçesidir
Türk dil ailesi, Doğu Avrupa'dan Sibirya ve Batı Çin'e kadar uzanan bir alanda konuşulan ve 35'ten fazla dilden oluşan bir dil ailesidir. Başlıca Türk dilleri: Türkçe; Azerice; Türkmence; Özbekçe; Kazakça; Kırgızca; Tatarca; Başkurtça; Uygurca; Gagavuzca. Türk dilleri, Altay dilleri ailesine aittir.
Türkiye Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi aynı değildir, ancak aralarında belirgin bir ayrılık da yoktur. Osmanlı Türkçesi, 16. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar olan dönemi kapsar ve bu dönemde Türkçeye çok sayıda Arapça ve Farsça kelime girmiştir. Dolayısıyla, Osmanlı Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasında Türkçe bakımından, Eski Anadolu Türkçesinden Osmanlı Türkçesinin ilk dönemlerine taşan birkaç şekil dışında, bariz bir ayrılık yoktur.
Türkiye Türkçesi, Batı Türkçesi kolunun bir parçasıdır ve bu kolun Anadolu grubuna dahildir. Batı Türkçesi, tarihî gelişimi içinde üç ana döneme ayrılır: 1. Eski Anadolu Türkçesi (XIII-XV. yüzyıllar). 2. Osmanlı Türkçesi (XV. yüzyılın sonları-XX. yüzyılın başları). 3. Türkiye Türkçesi (XX. yüzyılın başlarından günümüze). Türkiye Türkçesi, Ömer Seyfettin ve arkadaşlarının 1911'de "Genç Kalemler" dergisinde başlattıkları "Yeni Lisan Hareketi" ile konuşma dilinden yeni bir yazı dili oluşturma çabasıyla başlamıştır.
Azerbaycan Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasındaki bazı farklar şunlardır: Alfabe: Azerbaycan Türkçesinde x, q ve ə harfleri bulunurken, Türkiye Türkçesinde bu harfler kullanılmaz. Belirtme hâli: Azerbaycan Türkçesinde ünlüyle biten kelimelerden sonra +nı, +ni, +nu, +nü ekleri kullanılır. Şimdiki zaman çekimi: Türkiye Türkçesinde -ıyor ekiyle yapılırken, Azerbaycan Türkçesinde -(y)ır, -(y)ir, -(y)ur, -(y)ür ekleri kullanılır. Geniş zaman: Türkiye Türkçesinde "görmem, almayız" gibi örnekler varken, Azerbaycan Türkçesinde "görmerem, almarıg" şeklinde kullanılır. Ünlü ve ünsüz farklılıkları: "a ~ é", "u ~ ı", "d ~ t", "f ~ b", "f ~ v" gibi ses farklılıkları bulunur. Bu farklar, iki lehçe arasındaki bazı belirgin farklılıkları kapsamaktadır. Daha detaylı bilgi için ilgili kaynaklara başvurulabilir.
Türkçe, yapı bakımından eklemeli (bitişken, bağlantılı) diller grubunda yer alır. Bu dil grubunda, isim ve fiil çekimleri ile yeni kelimelerin yapımında kök değişmez; kökün önüne veya sonuna ekler getirilerek kelime yapımı veya çekimi gerçekleştirilir. Türkçe, köken bakımından ise dünya dilleri içinde Altay dilleri arasında sınıflandırılır.
Kazakistan Türkçesi ve Türkiye Türkçesi aynı değildir, ancak aynı kökten gelen akraba dillerdir. İki dil arasında bazı farklılıklar bulunmaktadır: Lehçe farklılıkları: Kazakistan Türkçesi, Kıpçak (kuzey-batı) grubuna; Türkiye Türkçesi ise Oğuz (güney-batı) grubuna girer. Ses ve şekil değişiklikleri: Bazı kelimelerde ses ve şekil değişiklikleri gözlemlenir. Gramer farklılıkları: Zaman eklerinin ve bazı eklerin kullanımında farklılıklar vardır. Buna rağmen, iki dil arasında cümle ögeleri ve bazı deyimlerin yapısı gibi alanlarda benzerliklerin olduğu da belirtilmektedir.
Lehçelerin hangi Türk lehçesi ile yakın olduğuna dair bilgi bulunamadı. Ancak, Türk lehçeleri arasındaki yakınlık hakkında şu bilgiler değerlendirilebilir: Coğrafi yakınlık: Birbirine coğrafi olarak yakın olan Türk topluluklarının lehçe özellikleri de birbirine benzerlik gösterir. Söz varlığı ortaklığı: Türk dünyasındaki birçok lehçede kullanılan sözcüklerin büyük bir kısmı ortaktır, ancak bunların seslendirilişinde farklılıklar bulunur. Anlaşma düzeyi: Türkiye Türkçesi ile Azerbaycan Türkçesi arasında anlaşma düzeyi yüksekken, Kıpçak lehçeleri ile Azerbaycan Türkçesi arasında daha düşük bir anlaşma düzeyi vardır. Türk lehçeleri hakkında daha fazla bilgi için şu kaynaklar kullanılabilir: superprof.com.tr; turkedebiyati.org; cokbilgi.com.
Blog
Türkiye Türkçesi hangi lehçeye aittir?
Vasal ne demek?
Ulus ve millet eş anlamlı mı?
Türkçede süreksiz ünsüzler nelerdir?
Umarım ve umarım ki arasındaki fark nedir?
Yabancı diziler neden Türkçe dublaj olmuyor?
Vahşet ve dehşet arasındaki fark nedir?
Ya herro ya merro ne demek?
Vesaik nedir?
Vira ve mayna nedir?
Tutuşturmak deyimi nasıl kullanılır?
Uberkuloz'un gerçek adı ne?
Wave ne anlama gelir?
Türk konuşma dili zor mu?
Valizin diğer adı nedir?
Umman hangi dili konuşur?
Vecizeler sözlüğü nedir?
Türk alem ne demek?
Umay isminin kökeni nedir?
Türkçe'de öz teyze ne demek?
Tırnak kesim günleri neye göre belirlenir?
Yad ne anlama gelir?
Vaz geçmek nasıl yazılır TDK?
Türk Tengricilikte hangi semboller var?
Tırtıl ve tırt neden denir?
Ultra ne anlama gelir?
Uzman rütbesi nasıl yükselir?
Türemiş fiil nasıl bulunur?
Wc ve tuvalet aynı şey mi?
Victory sigara hangi ülkenin?
Uyurken birden fazla rüya görmek ne anlama gelir?
Wanna ne anlama gelir?
Uslu kelimesinin eş anlamlısı ve zıt anlamlısı ne?
Uyuyan figür ne anlama gelir?
Vertical ve vertical ne demek ingilizce?
VIP altyazılı ne demek?
Tümü ne anlama gelir?
Türkiye neden ada ülkesi değil?
Tüfekte fişek yoksa emniyet açık mı kapalı mı?
Uykucu ne anlama gelir?