Yargı kararları , mahkemeler tarafından verilen ve hukuki süreçleri sonlandıran veya bu süreçlerin devamını sağlayan kararlardır. İki temel yargı kararı türü vardır:
Bazı yargı kararı türleri :
Ayrıca, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay gibi yüksek mahkemelerin kararları da yargı kararları arasında yer alır
Ana yargı ve yan yargı arasındaki fark şu şekilde özetlenebilir: Ana yargı, bir metinde veya cümlede temel düşünceyi ifade eder. Yan yargı ise, ana yargıyı destekleyen, açıklayan veya geliştiren ek bilgi veya açıklamadır. Örnekler: Ana yargı: Ahmet mühendislik bölümünden mezun oldu. Yan yargı: Üstelik mezun olurken sınıf birincisiydi. Bu cümlede, "Ahmet mühendislik bölümünden mezun oldu" ana yargı, "Üstelik mezun olurken sınıf birincisiydi" ise yan yargıdır. Yan yargı türleri: Durum yargısı: Bir kişinin veya olayın durumunu belirtir. Neden-sonuç yargısı: Bir durumun veya olayın nedenlerini ve sonuçlarını açıklar. Açıklayıcı yargı: Ana yargıyı daha anlaşılır hale getirmek için ek bilgiler sunar.
Anayasa yargısı, kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemekle görevli olan Anayasa Mahkemesi tarafından yürütülür. Adli yargı, ceza ve medeni hukuk uyuşmazlıklarının çözümlendiği genel yargı koludur.
Yargı kararlarını takip edebileceğiniz bazı platformlar: turkiye.gov.tr: e-Devlet üzerinden dava dosyası sorgulama hizmeti sunulmaktadır. karar.yargitay.gov.tr: Yargıtay'ın resmî web sitesinde karar numarası, esas-karar yılı veya anahtar kelime ile sorgulama yapılabilir. vatandas.uyap.gov.tr: UYAP Vatandaş Portalı'nda T.C. kimlik numarası ile giriş yapılarak sadece tarafı olunan dosyaların kararlarına erişilebilir. resmigazete.gov.tr: Özellikle içtihadı birleştirme kararları burada yayımlanır. mevzuat.gov.tr: Kanunlar, yönetmelikler ve bazı içtihat bağlantıları bu sitede bulunabilir.
Hangi davaların hangi yargı yerine tabi olduğu şu şekilde özetlenebilir: Adli yargı: Alacak, mülkiyet, sözleşme ihlali, icra, iflas, boşanma, miras gibi özel kişilerin kendi aralarında çekişmeli olduğu davalara ve bir kısım çekişmesiz yargı işlerine bakar. İdari yargı: İdari davalar olarak adlandırılan, idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkları çözer. Bazı dava türleri ve bakıldığı mahkemeler: Sulh hukuk mahkemeleri: Kira, taşınmaz paylaşımı, zilyetlik gibi davaları görür. Asliye ticaret mahkemeleri: Ticari davalar ve deniz ticareti ile deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakar. İş mahkemeleri: İşçi-işveren arasındaki hukuk uyuşmazlıklarına bakar. Tüketici mahkemeleri: Taraflardan birinin tüketici olduğu davalara bakar. Aile mahkemeleri: Aile hukuku ile ilgili davalara bakar. Fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemeleri: Fikrî ve sınaî haklar ile ilgili özel hukuk davalarına bakar.
Tam yargı davası, idarenin herhangi bir işlemi, eylemi veya ihmali nedeniyle zarara uğrayan kişinin maddi ve manevi zararının tazmini amacıyla açtığı bir idari dava türüdür. Tam yargı davasının bazı türleri: Tazminat davası niteliğindeki tam yargı davası. Geri alma (istirdat) davası niteliğindeki tam yargı davası. Vergi davası niteliğindeki tam yargı davası. İdari sözleşmeden doğan tam yargı davası. Tam yargı davası, idari işlem veya eylemin hukuki niteliğine göre idare mahkemesinde, vergi mahkemesinde veya Danıştay'da açılabilir.
Gerekçesiyle verilen yargı, bir mahkeme kararının dayanağını ve mantıksal temelini ortaya koyan gerekçeli karar anlamına gelir. Gerekçeli kararın önemi: Kararın meşruiyetini sağlar. Taraflara itiraz hakkı tanır. Hukukun gelişimine katkı sağlar. Türk hukuk sisteminde, kararların gerekçeli olması anayasal bir zorunluluktur.
Yargı alanı, hukuki uyuşmazlıkları çözme ve idari işlemleri hukuka uygunluk bakımından denetleme yetkisini ifade eder. Türkiye'de yargı alanı, dört ana kola ayrılır: 1. Adli Yargı: Ceza ve özel hukuk uyuşmazlıklarını çözer. 2. İdari Yargı: İdarenin işlemlerinin hukuka uygunluğunu denetler. 3. Anayasa Yargısı: Kanunların anayasaya uygunluğunu denetler. 4. Uyuşmazlık Yargısı: Yargı kolları arasında çıkan görev uyuşmazlıklarını çözer.
Hukuk
Vekaletten çekilme kaç gün sürer?
Yasaklılık belgesi nereden alınır örnek?
Yapı denetim firması nasıl sorgulanır?
Yapı Kayıt Belgesi Sorgulama Kaç Günde Sonuçlanır?
Yeşil pasaport düzenlemesi ne zaman?
Yargıtay işçinin işverene zarar vermesi halinde ne karar verir?
Yasal bulmaca ne demek?
Yargıtay onama kararı dava zamanaşımını kesmez mi?
Yargıtay 15 Ceza Dairesi hangi suçlara bakar?
Yaşlılar için vasi kararı kaç yıl sürer?