Yargıçlar, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın çeşitli maddeleriyle güvence altına alınmıştır :
Ayrıca, Anayasa'nın. maddesi, kişi hak ve özgürlüklerinin devlet tarafından yerine getirilmesini zorunlu kılar
Maddi anayasa ve şekli anayasa kavramları, anayasaların farklı açılardan sınıflandırılmasını ifade eder. 1. Maddi Anayasa: - Devletin temel organlarının kuruluşunu, işleyişini ve hukuk kurallarını kapsayan bir bütündür. - Bir kuralın anayasal olup olmadığına karar verirken içeriğine bakılır. - Örneğin, 1982 Anayasası'nın 4. maddesinde yer alan ve ilk üç maddenin değiştirilemeyeceğini belirten hüküm, maddi anlamda anayasanın bir örneğidir. 2. Şekli Anayasa: - Hukuk kuralının anayasal nitelikte olup olmadığına, bulunduğu yer ve yapılış veya değiştiriliş şekline bakılarak karar verilir. - Normlar hiyerarşisinde en üst sırayı işgal eder ve kanunlardan daha zor bir usulle değiştirilebilir. - Örneğin, 1982 Anayasası'nın 170. maddesinde yer alan "Orman Köylüsünün Korunması" ve 171. maddede yer alan "Kooperatifçiliğin Geliştirilmesi" hükümleri şekli anlamda anayasaya örnektir.
Anayasanın 140. maddesi, yargıçlar için şu düzenlemeleri içerir: Görevler: Yargıçlar, adli ve idari yargı yargıçları olarak görev yaparlar ve bu görevler meslekten yargıçlar tarafından yürütülür. Bağımsızlık: Yargıçlar, mahkemelerin bağımsızlığı ve yargıçlık teminatı esaslarına göre görev yaparlar. Özlük hakları: Yargıçların nitelikleri, atanmaları, hakları, ödevleri, aylık ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri, görev yerlerinin değiştirilmesi, disiplin işlemleri ve eğitimleri kanunla düzenlenir. Yaş sınırı: Yargıçlar altmışbeş yaşına kadar hizmet görürler; askeri yargıçların yaş haddi, yükselme ve emeklilikleri kanunda belirtilir. Diğer görevler: Yargıçlar, kanunda belirtilenler dışında resmi veya özel görev alamazlar. Bağlılık: Yargıçlar, idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar.
Anayasa kanunlarının bazı özellikleri: Egemenlik: Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir ve millet, egemenliğini Anayasanın koyduğu esaslara göre yetkili organları eliyle kullanır. Kuvvetler Ayrılığı: Kuvvetler, devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmez; belirli devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret medeni bir işbölümü ve işbirliğidir. Değiştirilemeyecek Hükümler: Anayasanın 1. maddesindeki devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hükmü, 2. maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 3. maddesindeki devletin bütünlüğü gibi hükümler değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez. Kanunların Anayasaya Uygunluğu: Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz; Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Temel Haklar: Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.
Anayasa Mahkemesi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası tarafından güvence altına alınmış temel hak ve özgürlükleri korur. Bu haklar arasında şunlar yer alır: Yaşam hakkı. İşkence yasağı. Kölelik ve zorla çalıştırma yasağı. Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı. Adil yargılanma hakkı. Suç ve cezada kanunilik ilkesi. Özel hayatın gizliliği, konut ve haberleşme hakkı. Düşünce, ifade, din ve vicdan hürriyeti. Örgütlenme ve toplanma hakkı. Mülkiyet hakkı. Eğitim ve öğrenim hakkı. Seçme ve seçilme özgürlüğü. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokoller ile güvence altına alınan hakları da korur.
Adalete erişim hakkı, bireylerin hukuki sorunlarını bağımsız ve tarafsız bir mahkeme önünde adil bir şekilde çözme imkanına sahip olmalarını ifade eder. Türkiye'de bu hak, Anayasa'nın 36. maddesi ile güvence altına alınmıştır. İlgili madde şu şekildedir: > "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle, yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkına sahiptir". Ayrıca, mali güçlük çeken vatandaşlar için adli yardım sağlanmakta ve yargılama masrafları belirli şartlarda devlet tarafından karşılanabilmektedir.
Anayasa ve kanun hiyerarşisi şu şekildedir: 1. Anayasa. 2. Kanunlar. Özetle, anayasa kanunlardan üstündür; çünkü anayasa, kurucu iktidarın iradesinin bir ürünüdür ve kurucu iktidar, organlar hiyerarşisinde yasama organının üstünde bulunmaktadır.
Anayasa ve kanun arasındaki temel farklar şunlardır: Anayasa, en üst hukuk belgesidir. Kanunlar, anayasaya dayanarak çıkarılan düzenlemelerdir. Anayasa, toplumun temel değerlerini ve haklarını korurken, kanunlar daha spesifik konulara ve günlük yaşama yönelik düzenlemeler yapar.
Hukuk
Yargıçlar hangi anayasa maddesiyle güvence altına alınmıştır?
Yargılama vergisi nasıl hesaplanır?
Yasaya aykırı ne demek?
Yargıtay incelemesi kaç duruşmada biter?
Yargı harçları ödenmezse ne olur?
Vatansever ve milli bilince sahip bir birey cumhuriyeti korumak ve yaşatmak..
Vekaletnamenin aslını almak şart mı?
Yargıtay onama kararından sonra karar düzeltme nasıl yapılır?
Vize reddi pasaporta işlenir mi?
Yedek assubaylar kaç yıl görev yapar?
Vasiyet açılmadan iptal davası açılabilir mi?
XRP SEC davası neden ertelendi?
Yaptırım riski nedir?
Yivsi av tüfeği ruhsatı kaç günde çıkar?
Veri alma izni nasıl alınır?
Yabancı kimlik ile randevu alınır mı?
Yargıtay 8. Ceza Dairesi hangi davalara bakar?
Yoklama Kaçağı kaç gün tecil eder?
Yoklama kaçağı cezası nasıl öğrenilir?
Yetki itirazı ve borca itirazı aynı anda yapılabilir mi?
Yapı kullanma izin belgesi bülten no nasıl öğrenilir?
Yargıtay'a göre işyeri uygulaması nasıl belirlenir?
Yoklama kaçağı cezası ödenmeden askerlik başvurusu yapılır mı?
Yeni kurye kanunu neleri kapsıyor?
Yaya geçidinden geçen kadına otobüs çarptı kim suçlu?
Vasi ile veli aynı şey mi?
Yapı ruhsatı bülten no nedir?
Yemin delili hangi aşamada vazgeçilebilir?
Veraset beyannamesi borcu yoktur nasıl alınır?
Yedek subaylık askerlik hizmet süresi nasıl hesaplanır?
Yasal düzenlemeler nelerdir?
Vergi dairesinde resen terk ne demek?
Yazılı delille ispata ilişkin kurallar nelerdir?
Yeni Akit gazetesi kime ait?
Veraset ve intikal ile veraset ilamı aynı şey mi?
Vergi ilişiği kesildikten sonra ne yapılır?
Vekalet ücreti 3/4 ne demek?
Vergi Usul Kanunu 359 maddesi değişti mi?
Yargıtay'da emsal karar ne zaman çıkar?
Yeni tarihle verilen ceza önceki cezayı etkiler mi?