Yasallık ilkesi , bir eylemin suç sayılabilmesi için önceden kanunda açık bir şekilde düzenlenmiş olması gerektiğini ifade eder. Bu ilke, ceza hukukunun temelini oluşturur ve hukuki güvence ile adaletin sağlanması için önemlidir
Yasallık ilkesinin bazı kavramları şunlardır:
Yasallık ilkesi, 1982 Anayasası'nın. maddesinde ve Türk Ceza Kanunu'nun. maddesinde düzenlenmiştir
Kurallar ve ilkeler farklı bağlamlarda çeşitli şekillerde tanımlanabilir. Hukukun genel ilkeleri şu şekilde özetlenebilir: Hukuk Devleti: Hukuk kurallarına önce kendisi uyan, keyfi yetki kullanımına izin vermeyen devlet. Kuvvetler Ayrılığı: Yasama, yürütme ve yargı yetkilerinin paylaştırılması. Eşitlik: Tüm insanların her bakımdan eşit olması. Laiklik: Hukuk kurallarının din veya ahlak kurallarına bağlı olmaksızın düzenlenmesi. Sözleşme Özgürlüğü ve Güvenliği: Kişilerin özgür iradeleriyle sözleşme yapabilme ve bu sözleşmelerin gereklerinin yerine getirilmesini bekleme hakkı. Dürüst Davranma ve İyiniyet İlkeleri: Hak sahibinin haklarını iyi ve doğru bir şekilde kullanması. Müktesep Hak: Bireyin hukuka uygun şekilde kazandığı hakkın elinden alınamaması. Bir Suçtan İki Yargılama Yapılmaz: Bir kişinin bir suçtan sadece bir kez yargılanabilmesi ve cezalandırılabilmesi. Etik kurallar ve çalışma ilkeleri ise, bir şirketin tüm çalışanlarının ve yöneticilerinin uyması gereken temel kuralları içerir. İnformel kurallar, doğrudan bir organizasyon tarafından oluşturulmamış, toplumda kabul edilmiş ve yerleşmiş gelenekler, örf ve adet kuralları, görgü kuralları gibi kurallardır. Formel kurallar, bir otorite tarafından konulan kurallardır.
Kanun ve yasa terimleri genellikle eş anlamlı olarak kullanılır ve politik iradenin oluşturduğu, ilgili kişileri bağlayan veya serbest bırakan kuralları ifade eder. Ancak, bazı hukukçular kanun ve yasa arasında şu şekilde bir ayrım yapmaktadır: Kanun, fizikî dünyadaki, insan iradesinden bağımsız olarak işleyen, değiştirilemez ve objektif düzenlilikleri ifade eder. Yasa, yasama organının yaptığı herhangi bir düzenlemeyi kapsar ve bu düzenlemeler her zaman doğru veya kalıcı olmayabilir. Bu ayrım, kanunların daha çok nesnel ve değişmez niteliklerini, yasaların ise daha çok öznel ve değişken yönlerini vurgulamak amacıyla yapılmıştır.
Verginin yasallığı ilkesi, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin ancak yasa ile konulabileceği, kaldırılabileceği ve değiştirilebileceğini ifade eder. Bu ilkeye göre: Vergiyi doğuran olay, matrah, oran, tarh, tahakkuk, tahsil, yaptırım ve zamanaşımı gibi vergilendirmenin temel öğelerinin yasalarla belirlenmesi gerekir. Yürütme organına, bu ilkelerden herhangi birini belirleme yetkisi verilemez. Aksi halde, herhangi bir kanuna dayanmaksızın, ikincil düzenlemelere veya yargı kararlarına dayalı olarak mülkiyet hakkına hukuka aykırı müdahale edilmiş olur. İlkenin istisnası olarak, dış ticarete ilişkin ek mali yükümlülükler koyma ve bunları kaldırma yetkisi, Anayasa'nın 167. maddesine uygun olarak kanunla Bakanlar Kuruluna verilebilir.
Ahlak ve yasama ilkeleri farklı filozoflar tarafından farklı şekillerde tanımlanmıştır: Bentham'a göre ahlak ve yasama ilkeleri: Fayda ilkesi. Yedi temel haz ve acı özelliği. Kant'a göre evrensel ahlak ilkesi: Akla dayalı ve ödev odaklı. Evrensel ahlak ilkeleri ise insanlığın ortak değerleri, normları ve sorumlulukları olarak kabul edilen ahlaki kurallardır.
Yasanın amacı, insanların haklarını korumak, güvenliğini, özgürlüğünü, refahını ve gelişimini sağlamaktır. Yasalar, tarihsel, bilimsel, mantıksal ve teknik temellere dayanmalı, politik ve ideolojik etkilerden uzak olmalıdır. Ayrıca, yasaların bazı diğer amaçları: Adalet: "Adalet mülkün temelidir" sözünde olduğu gibi, yasaların adalete uygun olması ve iyi yönetimle uygulanması. Çevre koruması: İklim yasaları gibi düzenlemelerle sera gazı emisyonlarını azaltma, enerji verimliliğini artırma ve yenilenebilir enerji kaynaklarını teşvik etme.
Yasa, devletin yasama organınca konulan ve herkesin uymak zorunda olduğu, uyulmadığında yaptırımlarla karşılaşılabilecek kurallardır. Ayrıca, yasa terimi şu alanlarda da kullanılır: Felsefe: Olaylar arasında düzenli bir bağıntıyı tespit eden ve bir şeyin zorunlu olduğunu dile getiren genel önerme. Sosyoloji: Toplumsal hayat içinde kendiliğinden oluşan ve uyulması toplum içinde yaşamanın bir mecburiyeti olan alışkanlıklar bütünü. Fizik: Çok sayıda deney ve gözlemlerden sonra, aynı şartlarda aynı sonuçları verdiği kesin olarak belirlenen durum.
Yasamanın üç temel ilkesi şunlardır: 1. Yasamanın İlkelliği (Asliliği) İlkesi: Yasama organının, bir işlemi ilk elden ve herhangi bir başka organın yetki vermesine gerek duymadan yapabilme yetkisidir. 2. Yasamanın Genelliği İlkesi: Yasama organının, konu bakımından herhangi bir sınırlama olmaksızın düzenleme yapabilme yetkisidir. 3. Yasamanın Devredilememesi İlkesi: Kanun koyma ve kaldırma yetkisinin sadece Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) ait olduğu ve bu yetkinin başka bir organa devredilemeyeceği ilkesidir.
Hukuk
Vekaletten çekilme kaç gün sürer?
Yargı kararları nelerdir?
Yasaklılık belgesi nereden alınır örnek?
Yapı denetim firması nasıl sorgulanır?
Yapı Kayıt Belgesi Sorgulama Kaç Günde Sonuçlanır?
Yeşil pasaport düzenlemesi ne zaman?
Yargıtay işçinin işverene zarar vermesi halinde ne karar verir?
Yasal bulmaca ne demek?
Yargıtay onama kararı dava zamanaşımını kesmez mi?
Yaşlılar için vasi kararı kaç yıl sürer?
Yapı tatil zaptı kaç gün içinde tebliğ edilir?
Yargıtay itiraz dilekçesi kabul edilirse ne olur?
Vasi satış izni kaç gün sürer?
Vize başvuru formu barkodlu olmak zorunda mı?
Yedek astsubay 12 ay sonra ne olur?
Yediemin otoparkı ücreti ödenmezse ne olur?
Yalan tanıklığa şikayet süresi ne kadar?
Vize bitince ülkeden çıkış yapılmazsa ne olur?
VFS BG referans numarası nedir?
YEK Portal'a kimler üye olabilir?
Yoklama kaçağı cezasına itiraz nasıl yapılır?
Yeni Safak gazetesi muhafazakar mı?
Yerli Üretim Logosu Nasıl Kullanılır?
Yer değiştirme ve tayin aynı şey mi?
Yeminli tercüman olmak için ne gerekli?
Yeni nesil emlakçı şikayet nasıl yapılır?
Yasallık ilkesi nedir?
Yeşil kart başvurusu nasıl yapılır?
Vasiyet tenfiz davasında mahkeme masrafı kime ait?
Yemek kartı market alışverişi yasağı kalktı mı?
Vatan Şaşmaz'ın katili kim çıktı?
Yapı tatil Zaptına göre yıkım kararı nasıl alınır?
Vicdan ile adalet ve hakikat arasındaki ilişki nedir?
Yivli ve yivsiz silah poligonda kullanılır mı?
Yargıtay kurulları kaç tanedir?
Vekaletname neden bulunmaz?
Yap-İşlet-Devret projeleri hangi kanuna tabidir?
Veraset beyannamesi kaç ay içinde verilir?
Vasiyeti iptal eden dava ne zaman sonuçlanır?
Yazılı yargılama usulünde cevaba cevap dilekçesi zorunlu mu?